حرکت ایران و آمریکا به سمت دفع طوفان ناشی از تغییرات قانون لغو روادید

به نظر می‌رسد که خطر یک تنش بالقوه سیاسی با ایران، رفع شده است. طوفانی که می‌توانست به دنبال تغییرات بحث‌برانگیزی که روز ۱۸ دسامبر از جانب کنگره آمریکا در برنامه «لغو نیاز به روادید» [Visa Waiver Program] اعمال شد، رخ دهد.

این تغییرات که از جانب گروه‌های مدافع حقوق مدنی، برخی لابی‌ها و همچنین اتحادیه اروپا مورد انتقاد قرار گرفته‌اند، شهروندان ایران، عراق، سودان و سوریه را در کنار سایر افرادی که در پنج سال گذشته به این کشورها سفر کرده باشند، از شمول قانون لغو روادید خارج می‌کند. برخی انتقادها بر بند ۲۹ برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) که روز ۱۴ جولای به امضاء رسید، متمرکز است. در این بند آمده است: «اتحادیه اروپا، کشورهای عضو آن و ایالات متحده، بر طبق قوانین مربوطه خود، از هرگونه سیاست‌گذاری با هدف خاصِ تأثیرگذاری مستقیم و منفی بر عادی‌سازی تجارت و روابط اقتصادی با ایران، خودداری خواهند کرد». تغییرات جدید در برنامهٔ لغو متقابل روادید باعث می‌شود تا گردشگران و بازرگانان شهروند کره‌جنوبی، استرالیا، ژاپن و کشورهای اروپایی که از ایران دیدار می‌کنند، از شمول قانون لغو ویزا برای ورود به ایالات متحده خارج شوند و نیاز به ویزا داشته باشند.

مقام‌های ایران در روزهای گذشته  اظهاراتی را علیه تغییرات اخیر بیان کرده‌اند. محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران در مصاحبه‌ای با المانیتور که روز ۱۸ دسامبر منتشر شد، این تغییرات را «نامعقول» خواند. از سوی دیگر، عباس عراقچی، معاون وزیر امور خارجه، گفت ایران با کشورهای اروپایی در جهت مقابله با قانون جدید رایزنی کرده، زیرا این قانون «قطعاً بر تبادلات اقتصادی، گردشگری و فرهنگی با ایران اثر می‌گذارد و نقض توافق هسته‌ای است». عراقچی همچنین با اشاره به سیستمی که ناظر اجرای برجام است، هشدار داد: «اگر این قانون اجرایی شود، ما درخواست برگزاری کمیسیون مشترک را خواهیم کرد، زیرا قانون مذکور، بر خلاف توافق اتمی است».

با این حال، به نظر می‌رسد که در پی سفر اخیر ظریف به نیویورک برای شرکت در جدیدترین دور جلسات گروه حمایت بین‌المللی از سوریه، مجادله بالقوه میان ایالات متحده و سایر امضاء کنندگان برجام، فروکش کرده است.