آیا گزینه‌ «نه» در رفراندوم ترکیه وجود دارد؟

در آستانهٔ همه‌پرسی ۱۶ آوریل برای تغییر قانون اساسی ترکیه به سمتی که حوزهٔ قدرت رئیس جمهوری به طور گسترده‌ای افزایش یابد، فشارها آن‌قدر زیاد شده‌اند که رأی منفی می‌تواند هزینهٔ بالایی برای شهروندان عادی ترکیه به بار آورد.

روز دوم فوریه، تصویری از یک سند رسمی با امضای نخست وزیر بینالی ییلدریم، در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد. این سند از کارکنان دولتی می‌خواهد تا واژهٔ «هایرلی» را که در ترکی به معنای خوش یُمن یا خجسته است، به کار نبرند؛ زیرا این واژه بسیار نزدیک به «هایر» است که معنای «نه» می‌دهد. این سند از کارمندان می‌خواهد که تا ماه مه، واژهٔ «هایرلی» را به کار نگیرند تا رأی‌دهندگان از آن تأثیر نپذیرند یا سر در گم نشوند.

برای دهه‌ها، ترک‌های محافظه‌کار تلاش کردند تا واژهٔ هایرلی را در خوش و بش‌های روزانه جا بیندازند. به‌خصوص زمانی که می‌خواهند آرزوی روز جمعهٔ خوبی برای یکدیگر داشته باشند. هر جمعه، شبکه‌های اجتماعی ترکیه با پیام‌ها و هشتگ‌های ترند شدهٔ #HayirliCumalar یا «جمعهٔ خوبی داشته باشید» پر می‌شود. بنابراین، به نظر می‌رسد که زبان ترکی برای محافظه‌کارانی که به دنبال رأی آری در رفراندوم هستند، دردسر درست کرده است.

دولت مدعی شد که سند منتشر شده، واقعی نیست؛ اما مردم علیه آن واکنش نشان دادند و پس‌لرزه‌های آن نیز به وضوح عیان شدند. زمانی که روزنامه‌نگاران طرفدار حزب عدالت و توسعه از ییلدریم در این باره پرسیدند، او با عصبانیت پاسخ داد: «هر کس این اخبار جعلی را پخش کند، مورد تعقیب قرار خواهد گرفت.» واکنش او برعکس عمل کرد و منتهی به پخش گستردهٔ سند جعلی در سراسر رسانه‌ها شد.