سیاست خارجی سعودیها، ایران و ترکیه را نزدیکتر میکند
تحریم عربستان سعودی علیه قطر فضای جدیدی را برای دیپلماسی و همکاریهای منطقهای ایران باز کرده است.
میان دوحه و تهران همواره رشتهٔ باریکی وجود داشته که روابط را به رغم تنشها و خونریزیهای منطقهای و اختلافهای فیمابین، برقرار نگه داشته است. این دو کشور خلیج فارس، حتی در نیمهٔ اول قرن بیستم که روابط گرمتری داشتند، هرگز متحد یکدیگر نبودهاند اما با وجود حضور در دو جبههٔ رویاروی هم در سوریه از سال ۲۰۱۲، دشمن یکدیگر نیز محسوب نشدهاند. دفتر تلویزیون الجزیرهٔ قطر در تهران با وجود پخش برنامههای حاوی انتقاد از دستور کار ایران در منطقه طی شش سال گذشته بسته نشد.
این روابط عجیب همواره برای عربستان سعودی -بزرگترین همسایهٔ قطر و دشمن اصلی ایران در منطقه- آزارنده بوده است زیرا سعودیها این رابطه را تهدیدی برای امنیت ملی خود و رخنهای در اتحاد شورای همکاری خلیج میدانستند. این را میتوان بهوضوح در فهرست شروطی مشاهده کرد که اخیراً عربستان و متحدانش برای برقراری مجدد روابط با دوحه، از طریق کویت به قطر رساندهاند. نخستین تقاضا در فهرست مذکور، «قطع روابط دیپلماتیک با ایران» و درخواست اخراج اعضای سپاه پاسداران است که به گفتهٔ آنان در قطر حضور دارند. همچنین قطع همکاریهای نظامی مشترک و محدود کردن بازرگانی با تهران، در میان این خواستهها قرار دارند.
پاسخ قطریها به این خواسته، ۴۸ ساعت پس از دریافت فهرست، ابراز شد. امیر جوان قطر روز ۲۵ ژوئن در تماس تلفنی با حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران، گفت «قطر آغوشی باز برای همکاری دارد» و افزود که «روابط میان ایران و قطر همواره قوی و رو به جلو بوده است.» رئیس جمهوری ایران گفت که «تهران در کنار دولت قطر میایستد» و قلمرو هوایی، زمینی و دریایی این کشور همواره بر روی قطر به عنوان یک کشور دوست باز است. او تأکید کرد که همکاری میان دو کشور کماکان ادامه خواهد داشت.
ایران گامهای متعددی برداشت تا ضربات ناشی از تحریم را به قطر به حداقل برساند. حریم هوایی ایران، در اختیار پروازهای قطری قرار گرفتند زیرا همسایگان خلیجی قطر، حریم هوایی خود را به روی این کشور بستهاند. همچنین در پی مسدود شدن مرزهای عربستان سعودی با قطر که راه اصلی رساندن مواد غذایی به این کشور کوچک بود، ایران بیش از یکهزار تُن میوه و سبزیجات بهطور روزانه به قطر صادر میکند.
