ضربهای که سعودیها به ائتلاف کشورهای سنی زدند
تنها یک ماه پس از دیدار دونالد ترامپ و رهبران چندین کشور اسلامی از ریاض، عربستان تنبیه قطر را به حفظ ائتلافی که خود ایجاد کرد، ترجیح داده است.
کمتر از یکماه پس از پذیرایی از دونالد ترامپ و ۵۰ رهبر جهان اسلام در ریاض، ائتلاف کشورها سنی به رهبری سعودیها در معرض انشقاق به خاطر دشمنیهای درونی قرار گرفته است. این آسیب را سعودیها زمانی به ائتلاف خودشان رساندند که تنش عربستان با ایران از هر زمان دیگر خطرناکتر شده و در ایالات متحده نیز بر سر حمایت از ریاض دودستگی وجود دارد.
ملک سلمان بن عبدالعزیز آل سعود ماه گذشته با میزبانی رهبران آمریکا و چندین کشور مسلمان، قدرت خود را برای ایجاد اجماع به نمایش گذاشت. اغلب سران کشورهای اسلامی (منهای رهبران معدودی از کشورها همچون الجزیره و عمان) برای شرکت در اجلاس به ریاض رفتند. سعودیها بهحق اعلام کردند که اجلاس نشانگری قوی برای اتحاد علیه تروریسم و ایران بود؛ اجلاسی که احتمالاً هیچ کشور دیگری در جهان اسلام نمیتوانست مانند آن را برگزار کند. ثروت سعودیها و جایگاه شاه به عنوان خادم حرمین شریفین، چنین موفقیتی را تضمین کردند.
خصومت دیرینه میان عربستان سعودی و قطر، تنها کشورهای وهابی جهان، اکنون اتحاد ماه گذشته را به خطر انداخته است. قطر مدتها مزاحم خاندان سلطنتی سعودی و سایر رهبران مشابه بوده است. حکومت قطر علیرغم سرکوب مخالفان خود در داخل، مخالفت با حکومتهای کشورهای دیگر را تشویق میکرد. قطر در میادین گاز طبیعی عظیمی با ایران شریک است؛ دوحه و عمان صداهایی در شورای همکاری خلیج بودهاند که خواستار برقرار ماندن ارتباط با ایران میشدند. به نظر میرسد که عربستان اکنون تصمیم گرفته تا قطر را سر جای خود بنشاند.
اکنون شورای همکاری خلیج میان سه اردوگاه تقسیم شده است. اولی بلوک سعودی، بحرین و امارات متحده عربی است که روابط با قطر را قطع کردند و مرزهای خود را با این کشور بستند. گروه دوم شامل کویت و عمان است و سومی، قطر که تنها به حال خود مانده است. کویت با وجود اینکه به ریاض نزدیک است، تلاش کرده تا برای حل بزرگترین انشقاق تاریخ شورای همکاری، میانجیگری کند.
