هفتهٔ گذشته، در سایهٔ نگرانیها پیرامون احتمال عملیات نظامی علیه کردها در کرکوک، قیمت نفت افزایش یافت. گزارش رسانهها بر زوایای مختلف عملیات، از جمله نقش کلیدی نفت کرکوک برای طرفین، حمایت نیروهای حشد الشعبی نزدیک به ایران از حملهٔ دولت عراق به کرکوک و نگرانی عمیق ایالات متحده، استوار بودند.
بیثباتی ناشی از منازعهٔ کرکوک که بلافاصله سرعت انتقال نفت را از خط لولهٔ کرکوک-جیحان کاهش داد، به نوبهٔ خود شکافی را در بازار محلی ایجاد خواهد کرد که میتواند به راحتی به نفع توافق مشترک ایران، روسیه و ترکیه تمام شود؛ توافقی که در ماه اوت برای بهرهبرداری از منابع نفت و گاز ایران، منعقد شد. اکنون پرسش اینجاست که با توجه به تهدید تحریم علیه ایران و پروندهٔ باز رضا ضراب (تاجر ترک متهم به دور زدن تحریمهای ایران) در نیویورک، چگونه این توافق به پیش خواهد رفت؟
طبق تصاویر ماهوارهای تانکر ترَکِر، از زمانی که نیروهای عراقی در هفتهٔ گذشته کرکوک را تصرف کردند، جریان نفت صادراتی از کرکوک، به ۲۱۰ هزار بشکه در روز کاهش یافت. طبق گزارشها، جریان نفت به بندرهای ترکیه از نصف نیز کمتر شد و از ۶۰۰ هزار بشکه، به ۲۴۰ هزار بشکه در روز رسید. با این که جبار اللعیبی، وزیر نفت عراق، روز ۲۶ اکتبر از بریتیش پترولیوم خواست تا «به سرعت طرحی را برای توسعهٔ میادین نفتی کرکوک، تهیه کند»، نتوانست از شدت هراس در بازار بکاهد. زیرا نهتنها تعمیرات فنی زمان خواهند برد، بلکه هیچکس نمیتواند منازعات چقدر ادامه خواهند داشت و چه اندازه زمان صرف خواهد شد تا حجم صادرات به میزان عادی بازگردد. برای مثال، همان روزی که لعیبی درخواست خود را از بریتیش پترولیوم مطرح کرد، روسنفت نیز اعلام کرد که با دولت اقلیم کردستان در اربیل به توافق رسیده تا ۴۰۰ میلیون دلار دیگر به حجم سرمایهگذاری خود در میادین نفتی اقلیم بیفزاید.
منازعهٔ تأسفبار میان اربیل و دولت مرکزی در بغداد، جانی تازه به غولهای نفتی مانند روسیه داد که از ژوئن ۲۰۱۴، از کاهش قیمت نفت و تدابیر اوپک رنج میبردند. پس از کنترل کرکوک به دست نیروهای عراقی، قیمت نفت نیز افزایش یافت.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.
