روسیه به قدرت نرم در خاورمیانه تبدیل میشود

روسیه در خاورمیانه، به صورت کشوری قدرتمند با یک سیستم سیاسی اقتدارگرا و انعطاف ناپذیر تصویر می‌شود که در سیاست خارجی‌اش مایل است تا قدرت سخت باشد. در واقع، حمایت مسکو از برخی تندروها و گروه‌های اپوزیسیون در منطقه، به موازات جایگاهش تحت عنوان یکی از بزرگ‌ترین فروشندگان اسلحه به کشورهای خاورمیانه، زمینه ترسیم چنین تصویری را فراهم کرده است. اگر چه اخیراً روس‌ها توجه بیشتری به پروژه قدرت نرم خود در بخش‌های مختلف جهان معطوف کرده‌اند، مسکو باید راه زیادی را بپیماید تا چهره خود را در این جبهه جذاب‌تر کند. خاورمیانه هم از چنین قاعده‌ای مستثنا نیست.

جعبه ابزارِ اجرای پروژه قدرت نرم روسیه، در کل به دو بخش تقسیم می‌شود: یکی ابزارهای لازم برای فضاسازی بیشتر که توسط دولت هدایت می‌شود و دیگری، فاکتورهای «جنبش مردمی» که تصویر روسیه را در منطقه ساخته‌اند.

هر جا این روزها صحبت از قدرت نرم روسیه به میان می‌آید، نخستین چیزی که به ذهن متبادر می‌شود، پیشرو بودن رسانه بین المللی روسیه، RT است. RT یا راشا تودی، اکنون به این مباهات می‌کند که سرویس عربی‌اش -روسیه الیوم- در کنار الجزیره و العربیه، یکی از سه شبکه تلویزیونی بزرگ عرب‌زبان منطقه است. این تلویزیون که جان کری وزیر خارجه ایالات متحده آن را «بوق تبلیغاتی پوتین» نامیده است، به خوبی کار نشر اهداف روسیه در منطقه را انجام می‌دهد.

طبق آمار گوگل آنالایتیکس، بیش از ۲.۵ میلیون کاربر در نخستین سه‌ماهه‌ی سال ۲۰۰۹ از وب سایت روسیه الیوم بازدید کردند. شبکه از آن زمان ۲۶ برابر رشد کرده است. در هفت کشور عربی –سوریه، مصر، امارات عربی متحده، عربستان سعودی، لبنان، کویت و اردن- راشا تودی توسط پنج میلیون نفر دیده می‌شود. طبق منابع راشا تودی، جمع مخاطبان آن در خاورمیانه، آفریقای شمالی و مهاجران و تبعیدی‌های عرب در اروپا، معادل ۳۵۰ میلیون بیننده است. در ماه مه ۲۰۱۲ تعداد بازدیدها از کانال یوتیوب راشا تودی به ۵۷ میلیون رسید. آمارها نشان می‌دهند که این محبوبیت به دو دلیل اصلی ممکن شده است: راشا تودی «دیدگاه آلترناتیوی از وقایع جهان را نشان می‌دهد» (۳۷ درصد) و «محتوای اطلاعات آن جذاب است» (۲۱ درصد). روسیه الیوم بیش از مجموع شبکه‌های دویچه وله عربی و بخش‌های عربی فرانس ۲۴ و سی‌سی‌تی‌وی چین، مشهور است.