بیم و امید کردهای سوریه

«چه روی می‌دهد وقتی یک موش سیاه با یک موش سفید آمیزش کند؟» این سئوال، خنده و پچ‌پچ‌های دانش‌آموزان در یک کلاس درس واقع در شمال شرقی سوریه را در پی داشت. یک دختر مو سیاه با روسری سفید این حدس را مطرح کرد: «تمام بچه‌های آنان سیاه به دنیا خواهند آمد.»

در میان ۲۳ نوجوانی که در کلاس زیست‌شناسی آن روز در مدرسه طلیعه واقع در شهر دیریک (المالکیه) حضور داشتند، تنها سه نفرشان پسر بودند. شیوان جمیل، معلمشان، در فرصت تنفس کوتاه میان کلاس، در این باره توضیح داد: «اکثر پسران همسن آن‌ها، یا برای جنگ با داعش رفته‌اند و یا از کشور گریخته‌اند.»

داعش، نامی است که در زبان عربی به گروه دولت اسلامی اطلاق می‌شود و کردهای سوری نیز که کنترل دیریک و بخش‌های دیگری را در شمال شرقی سوریه در دست دارند، در جنگی خونین با جهادی‌ها قرار دارند که از سال ۲۰۱۴ آغاز شده است. دو تن از دانش‌آموزان جمیل در جنگ‌ها جان باخته‌اند.

مهارت و رشادت کردهای سوری که تحت لوای یگان‌های مدافع خلق (YPG) می‌جنگند، باعث شد تا آنان در صدر متحدان آمریکا در جنگ با داعش قرار بگیرند و همچنین محبوب رسانه‌های بین‌المللی شوند. زنان جنگجو با گیسوان بافته و توان نشانه‌گیری دقیق، بیشترین توجه را به خود جلب کرده‌اند. اما در کنار چند استثنای قابل توجه، یک مورد به چشم می‌خورد و آن، عدم اشاره به تاریخ کردهای سوریه است. آن‌ها کیستند؟ چه چیزی آن‌ها را به حرکت درآورده است؟ زندگی‌شان پیش از خیزش‌ها در سوریه چگونه بوده و مردم عادی‌شان امروزه چطور زندگی می‌کنند؟