دریای خزر (کاسپین یا مازندران هم نامیده میشود) که از جنوب به ایران و از شمال و غرب به روسیه میرسد، علاوه بر داشتن ذخیرههای عظیم نفت و گاز، بزرگترین و اصلیترین زیستگاه ماهیان خاویاری در جهان نیز به شمار میرود؛ زیستگاهی که البته سالهاست دیگر محیطی مناسب برای این گونهی قدیمی ماهیان نیست که از عصر دایناسورها در آبهای بسته این دریاچه شنا کردهاند، به فسیلهای زنده مشهورند و گوشت و خاویارشان از جمله گرانترین و با ارزشترین غذاهای دریایی جهان است، اما زمان زیادی است که در خطر انقراض قرار دارند.
کارشناسان و فعالان محیط زیست در ایران سالهاست که میگویند با توجه به رژیم حقوقی نامشخص دریای خزر، آلودگیهای زیستمحیطی و صید غیرقانونی و نامناسب این گونه از ماهیان، انقراض نسل این فسیلهای زنده در آیندهای نزدیک اتفاق خواهد افتاد.
"انقراض در هرجای دنیا بر اثر دو عامل صورت میگیرد: یکی تخریب و تهدید زیستگاه آن جانور و دیگر شکار بیش از حد. یعنی ما از یک طرف زیستگاه ماهیان خاویاری را تخریب میکنیم و از طرف دیگر آنها را بینهایت شکار میکنیم. در نتیجه شما فکر میکنید چه آیندهای غیر از انقراض در انتظار آنهاست؟"
این حرفها را اسماعیل کهرم، مشاور رییس سازمان محیط زیست ایران به المانیتور میگوید. به گفته کهرم يكی از عوامل تهدیدکننده زیست در دریای خزر، بسته بودن این دریاچه است؛ به این معنا که به دریاهای آزاد جهان متصل نیست و در حال حاضر تنها از راه کانالی مصنوعی بین رودهای ولگا و دن، که سال 1952 توسط اتحاد جماهیر شوروی ساخته شد، به دریای سیاه راه دارد.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.