همکاری روسیه و ایران در حفظ برجام

شورای اروپایی روابط خارجی، یک بار ایران و روسیه را «زوج قدرت» در خاورمیانه خوانده بود. این مسئله مربوط به دو سال پیش است؛ مع‌الوصف، به نظر می‌رسد هنوز این رابطهٔ دوجانبه، به قوت خود باقی‌ست.

روز دهم ژانویه، سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، با همتای ایرانی‌اش محمدجواد ظریف ملاقات کرد. این ملاقات در چارچوب سفر ظریف به روسیه و اتحادیه اروپا برای بحث در مورد برجام صورت گرفت. این دیدارها دقیقاً در آستانهٔ فرارسیدن ضرب‌الاجل روزادهم ژانویه صورت گرفتند؛ زمانی که پرزیدنت دونالد ترامپ می‌بایست تصمیم بگیرد که می‌خواهد به توافق اتمی سال ۲۰۱۵ پای‌بند بماند یا خیر. بر طبق یک بیانیهٔ مطبوعاتی که از سوی وزارت خارجهٔ روسیه صادر شد، مسکو و تهران بار دیگر بر پای‌بندی خویش به برجام تأکید و اظهار کردند: «تلاش‌ها برای نادیده گرفتن اجرای دقیق آن از سوی واشینگتن، اثری منفی بر امنیت و ثبات منطقه خواهد داشت و همچنین آثاری منفی را بر ارزش دیپلماسی چند جانبه در مورد رژیم منع تکثیر تسلیحاتی، باقی خواهد گذاشت.»

پیش از آن‌که ترامپ در روز ۱۲ ژانویه موافقت خود را با تمدید تعلیق تحریم‌ها علیه ایران اعلام کند، با امانوئل مکرون، رئیس جمهوری فرانسه، همچنین با اسرائیل، عربستان و تیم امنیت ملی خود، گفت‌وگو کرد. تصمیم‌های پیشین ترامپ در مورد سیاست خارجی نشان می‌دهد که حتی در زمان‌هایی که همه چیز و همه کس ضد اتخاذ یک تصمیم رادیکال هشدار می‌دهند، باز هم ممکن است ایالات متحده آن را پیش بگیرد. با این حال، اکنون ترامپ آن‌چه را که از وی انتظار می‌رفت انجام داد - او بار دیگر تعلیق تحریم‌ها را تأیید کرد اما هشدار داد که این، بار آخر خواهد بود.

در واقع، با توجه به تمایل ترامپ برای خروج از توافق یا مذاکرهٔ مجدد بر سر آن، تکرار تصمیم تمدید، برای خود او نیز مسئله‌ساز به نظر می‌رسد. نخست، به رغم آن‌که او مسئولیت عدم تأیید پای‌بندی ایران را به برجام در ۱۲ اکتبر بر عهده گرفت، لیکن توپ را به زمین کنگره انداخت تا در ظرف مدت ۶۰ روز تصمیم بگیرد که آیا می‌خواهد طبق قانون اینارا (قانون مرور توافق اتمی ایران) تحریم‌ها را بازگرداند یا خیر. اینارا رئیس‌جمهوری را ملزم می‌کند که هر ۹۰ روز یکبار التزام ایران را به توافق اعلام کند.