Irak’ta Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nin merkezi Erbil’de Kürdistan Yurtseverler Partisi’nin (KYB) dış ilişkiler sorumlusu Sadi Ahmed Pire ile İslam Devleti’nin (İD) bölgenin siyasi atlasında yarattığı depremleri konuşurken Türkiye’nin düştüğü duruma dair çarpıcı sözler sarf etti. Pire, Al Monitor’a demecinde “Okyanus ötesinden ABD, Avrupa’dan İngiltere ve Almanya geliyor da neden yanı başımızdaki Türkiye gelemiyor? Türkiye sofrada misafir olarak iyi bir dost. Ama dostu saldırıya uğradığı zaman uzaktan seyrediyor. Hep sınırların güvenliğinden bahsediyor. Peki, neden bizim sınırlarımızın güvenliğini sağlamıyor?” diye yakındı. ‘Türkiye’nin İD’in geçişini engellemediğini mi kast ediyorsunuz?’ diye sorduğumda “Evet engellemedi” deyip ekledi:

“Türkiye’nin rolü utanç verici. Şimdi yardım etmeyecekse ne zaman yardım edecek? Normalde ticari ortağımız. İD’in karşısında bir şeyler yapmaması dostluğa ve ortaklığa sığmaz. Irak’ta halkın Türkiye ile ilgili fikirleri yüzde 80 oranında değişti. Halk Türkiye’nin yalan söylediğini ve kendilerini yalnız bıraktığını düşünüyor.”

Peki Türkiye Irak’ın kuzeyinde kaybediyorsa ve Şengal’de Ezidileri koruyamayarak kötü bir sınav veren Güney Kürdistan’ın silahlı gücü peşmerge prestij kaybediyorsa kim kazanıyor? Bu soru Erbil’de konuştuğum Türkiyeli bir Kürt işadamının İD’in Şengal’i ele geçirdikten sonra Erbil’e yöneldiği gece yaşananlara dair aktarımında yanıt buluyor:

“İD’ın Erbil’e yaklaştığı duyulunca kent boşalmaya başladı. İnsanlar marketlere ve benzinliklere akın etti. PKK gerillaları gelip caddelerde tur atarak halka cesaret verdi. Halk sokaklarda PKK lehine gösteri yaptı.”

Şengal’den önce Şengal’den sonra

Kürt hareketinde ‘Şengal’den önce’ ve ‘Şengal’den sonra’ diye bir tarihleme abartılı olmayabilir. PKK’nin Şengal’de başlayan macerası Mahmur ve Kerkük’ten Irak’ın ortalarına doğru Türkmenlerin yaşadığı Taze Hurmatu, Beşir ve Tuz Hurmatu’ya kadar büyük bir alanda peşmerge ile omuz omuza durarak genişledi. 1993-1994’te Türkiye’de köy yakma olayları nedeniyle evlerini terk etmiş Kürtlerin yaşadığı Mahmur Kampı’nda PKK’nin askeri kanadı HPG’yi görmek kimseye şaşırtıcı gelmiyor ancak Türkiye devletine derin muhabbetleri olan Türkmenlerin savunmasında gerillaların yer alması oldukça sıra dışı. Nitekim İD’in elindeki Beşir’i geri almak için mevzilenmiş Türkmen birliğini ziyaret ettiğimde komutanları İshak Abbas az ötede kritik geçiş noktasını tutanların peşmerge ile birlikte PKK olduğu yutkunarak dile getirdi. Onlar için bu gerçeği dile getirmek hazmı zor bir durum.