Rusya Orta Doğu politikasında vites yükseltiyor
Orta Doğu’daki diplomatik etkinliğini artıran Rusya, Arap-İsrail ihtilafından Lübnan’la ticaret ve Sudan’la askeri iş birliğine kadar çok çeşitli cephelerde girişimlerde bulunuyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.
Kasım ayının sonu ve aralık ayının başı Orta Doğu’da yoğunluk kazanan Rus diplomasine tanıklık etti. Bu sürecin kimi unsurları söz konusu girişimlerin sistematik bir çabanın ürünü olduğunu gösteriyor.
İlk olarak Arap-İsrail ihtilafının çözümüne yönelik adımlar göze çarptı. 3 Aralık’ta Hartum’da düzenlenen Rus-Arap iş birliği forumuna katılan Rus temsilciler, Araplarla Suriye konusundaki görüş ayrılıklarına rağmen Arap-İsrail ihtilafına ilişkin daha geniş bir anlayış birliği sağlamaya çalıştı. Rus Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov’a göre her iki taraf “Filistin halkının ulusal özlemlerini gerçekleştirmesi ve kendi devletinde barış ve güvenlik içinde yaşaması” için “Filistin-İsrail barış sürecinde tıkanıklığın aşılmasına” odaklandı.
Avrupa Birliği, Rusya, Birleşmiş Milletler ve ABD’den oluşan Orta Doğu Dörtlüsü’ne yöneltilen eleştirilere hak veren Lavrov, Dörtlü’nün “uzun zamandır hareketsiz” kaldığını belirtti. Moskova’nın esasen “Dörtlü’nün Araplaşmasını” öngören önerisini de yineleyen Lavrov şöyle konuştu: “Bu platformun daha etkin hâle gelmesini istiyoruz. Ama eski formatta değil. Arap Birliği’nin de tam katılımcı olarak burada yer almasını istiyoruz. Zira Arap Girişimi, sürdürülebilir ve kalıcı çözümün önünü açan bir girişimdir. Umarım Batılı muhataplarımız da bu önerilere kulak verir.” Moskova daha önce Orta Doğu sorununa ilişkin çözümün BM Güvenlik Konseyi gündemine alınmasına karşı çıkmayacağını açıkça beyan etmişti.
Bu bağlamda şunu da belirtmek gerekir: Fransız Parlamentosu 2 Aralık’ta hükümete Filistin devletini tanıma çağrısı yaptı. Bundan bir gün önce ise Cumhurbaşkanı Francois Hollande, France 24, RFI ve televizyon kanallarına yaptığı açıklamada Filistin-İsrail ihtilafının çözümüne ilişkin uluslararası bir konferans düzenlemeyi planladığını açıkladı. Basında çıkan haberlere göre Fransız girişimi, nihai çözümün iki yılda müzakere edilebileceği varsayımına dayanıyor.
