Ana içeriğe atla

Asılsız ihbarlar binlerce Iraklının özgürlüğüne mâl oluyor

İhbar üzerine tutuklanan binlerce Iraklının masum olduğunun anlaşılması adalet sisteminde ve insan hakları konusunda ciddi sorunlara işaret ediyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

Iraqi security forces arrest suspected militants during a raid and weapons search operation in Baghdad's Shaab neighbourhood, July 26, 2015. REUTERS/Stringer - RTX1LU5B
Bağdat’ın Şaab Mahallesi’nde düzenlenen polis baskınında gözaltına alınan zanlılar, 26 Temmuz 2015 — REUTERS

BAĞDAT — Kuzey Irak’ta Selahaddin vilayetinin Beyci ilçesinde yaşayan Tahir El Ubeydi, aranan bir şahısla aynı ismi taşıdığı için Irak güvenlik güçlerince ekim 2007’de tutuklandı. Farklı cezaevlerinde 19 ay tutuklu kalan Ubeydi mayıs 2009’da serbest bırakıldı. Tutuklandıktan ancak beş ay sonra sorgulandı ve bu süre boyunca parmaklıklar ardında kaldı. Mahkemeye çıkmak için de bir sene bekleyen Ubeydi neticede delil yetersizliğinden serbest bırakıldı.

Ubeydi gibi on binlerce Iraklı isim benzerliği nedeniyle veya ihbar üzerine haksız yere tutuklanıyor. İhbar konusu özellikle tartışmalı. Yüksek Adalet Konseyi, 24 Kasım 2014 tarihli açıklamasında bir tek Bağdat’ta 498 kişi hakkında asılsız ihbar nedeniyle işlem başlatıldığını belirtti.

Irak Ceza Muhakemeleri Kanunu’nun ilgili maddesi şöyle diyor: “Yapılan şikâyet devletin iç ve dış güvenliğiyle ilgili suçlar, ekonomik sabotaj suçları ve idam, müebbet hapis ve geçici hapis gerektiren suçlar kapsamındaysa ve ihbarı yapan kişi kimliğinin gizli kalmasını talep edip tanık olmak istemiyorsa yargıç bu durumu ihbarla birlikte özel bir tutanakla kayda geçirir ve ihbarı yapan kişinin kimliğini soruşturma dosyasında zikretmeden ihbardaki bilgiyi dikkate alarak soruşturmayı kurallara göre yürütür.”

İhbarcılar verdikleri bilgi karşılığında ödül almakla birlikte güvenlik güçlerine bağlı çalışmıyor. Bakanlar Kurulu 26 Mart 2013 tarihli kararıyla masum vatandaşların zarar gördüğü gerekçesiyle muhbirlik müessesesini kaldırmıştı.

SUBSCRIBER EXCLUSIVE

Continue reading this exclusive analysis

Original reporting and analysis unavailable elsewhere. Subscribe to AL-MONITOR to read this story and access everything we publish