Türkiye, Musul’un İslam Devleti’nin (İD) elinden kurtarılmasının ardından kentin geleceğinde kendine yer açmaya çalışıyor. Ancak son birkaç yılda Ankara-Bağdat hattında yaşanan gerilimler ekonomik ve siyasal açıdan Musul’un yeniden inşasına dönük süreçlerde Türkiye’nin önünü tıkıyor.

Musul, Türkiye’deki iktidar çevrelerinin geçen yüzyılın başındaki paylaşım savaşında milli sınırlar içinde kalması gerekirken hesap hatasıyla kaybedilmiş yerler arasında saydığı bir şehir. O yüzden İD sonrası Musul’un geleceğine dair yaklaşımlar nostaljik bir ton da içeriyor. Musul’a olan ilgi uzun süre Türkmen bağı ve Osmanlı döneminde saraya sadık bazı Sünni ailelerin mirasçıları üzerinden dışa vuruldu. Ne var ki, İD’le birlikte mezhepsel düşmanlık içine çekilen Türkmenler Türkiye için artık kullanışlı bir kart işlevi görmüyor.

Sünnilere hamilik iddiası İD’in gadrine uğrayan Şii Türkmenlerin yüzlerini Türkiye’den çevirmelerine yol açtı. Türkmenler, Bağdat’ta yaşanan hezimeti Kürdistan yönetimiyle ilişkileri derinleştirerek telafi etmeye yönelik stratejinin de kendilerini hesap dışı bıraktığını düşünüyor. İD’in Musul’un eline düşmesini “devrim” olarak alkışlayan bazı Sünni İslamcı aktörlerin Türkiye’den himaye görmesi de Sünniler üzerinden geliştirilen Irak stratejisini işlevsizleştirdi. İD’in yükselişini “Şii iktidara karşı Sünniler namına bir özgürlük” olarak telakki eden yaklaşım Türkiye’yi kendi dostları arasında bile sıkıntılı bir pozisyona soktu. Bu algıya bir de Bağdat’ın protestolarına rağmen Türk askerlerini Başika üssüne yerleştirip eski vali Esil Nuceyfi’nin topladığı Sünni güçleri (Haşd El Vatani) eğitme ısrarının yol açtığı gerilim eklendi.

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın İD’e karşı savaşta Haşd El Şaabi’yi “terörist” olarak niteleyen çıkışları ve Musul’da sadece Sünni Araplar, Sünni Türkmenler ve Sünni Kürtlerin olması gerektiği yönündeki söylemi de her şeye tuz biber ekti.