Yeni sistem Türkiye’yi nereye götürüyor?
Parlamenter sistemi rafa kaldıran Türkiye, cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi ile tüm yetkileri tek bir kişiye, Erdoğan’a devretti. Erdoğan’ın sınırsız ve kontrolsüz gücü nereye evrilecek?
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 9 Temmuz günü yemin etmesiyle birlikte parlamenter sistem artık sona erdi. Yeni sistemin adı: Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi.
Sistemi tarif etmek oldukça güç. Zira “eşi benzeri olmayan” yeni sistemin nasıl işleyeceğine dair ipuçlarını neredeyse saat başı çıkarılan kararnamelerden öğrenmeye çalışıyoruz. İpuçları diyoruz çünkü kararnamelerde yer alan maddelerin nasıl yorumlanacağını zaman içinde göreceğiz.
İlk kararname ile başlayalım. Erdoğan’ın 9 Temmuz günü parlamentoda yemin etmesinin hemen ardından 1 No’lu kararname çıktı. Bu kararname Erdoğan’a kabineyi tek başına oluşturma yetkisi verdi. Eski sistemde başbakana ait olan bu görev, Başbakanlık makamının kaldırılması ile Cumhurbaşkanlığı makamına geçti. Erdoğan, biri yardımcısı olmak üzere 17 kişilik kabineyi Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde açıkladı.
Önceki sisteme göre hükümetin parlamentodan güvenoyu alması gerekiyordu. Hatta parlamento hatalı ya da başarısız bulduğu bakan için gensoru verebiliyordu. Artık parlamentonun bu denetim mekanizması ortadan kaldırıldı. Bir bakanın başarılı ya da başarısız olduğuna sadece Cumhurbaşkanı kanaat getirecek, isterse görevden alabilecek, yerine atama yapabilecek.
