El Hol sonrası hayat: IŞİD saflarından dönen kadınların yaşam mücadelesi

ERBİL, Irak — IŞİD olarak da bilinen İslam Devleti örgütünün Suriye'deki son kalesinden de çıkarılarak toprak kontrolüne son verilmesinin üzerinden beş yıl geçmiş olsa da Suriye'nin kuzeyindeki Haseke vilayetinde bulunan ve hem IŞİD istilasından sağ kurtulanların hem de radikal örgütle doğrudan bağı olanların kaldığı El Hol kampında halen 40 bin kişi barınıyor.

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in kısa süre önce "günümüz dünyasının en kötü kampı" dediği El Hol, dikenli tel örgüler ve kontrol noktalarından oluşan bir açık hava hapishanesinden ibaret. Sağlık ve hijyen koşulları berbat. Kampın bazı bölümleri, kamp sakinlerini korumaktan sorumlu olan Kürt önderliğindeki Suriye Demokratik Güçleri'nin kontrolü dışında ve IŞİD militanları buralarda istedikleri gibi at koşturuyor.

Kampta faal olan yüzlerce IŞİD hücre üyesi güvenlik operasyonları sonucunda tutuklandı. Aralarında çok sayıda cinayetin zanlısı olanlar vardı. Kampta cinsel şiddetin de yaygın olduğu bildiriliyor. İnsani yardım görevlileri ise arama operasyonları, erkek çocukların annelerinden ayrılması ve keyfi tutuklamalar gibi terörle mücadelede kötü uygulamaların kamp sakinleri üzerindeki olumsuz etkileri ve onları korumakla görevli güvenlik güçlerinin suistimalleri konusunda uyarıyor.

Kampta onlarca milletten insanın bulunması, 2014-2019 döneminde IŞİD'in kendinden menkul halifeliğini kurmasından önce ve kurduğu sırada, ardından da örgütü bastırmak için yürütülen savaş esnasında IŞİD'e katılanların geniş çeşitliliğini gösteriyor. Kamp sakinlerinin çoğu Suriyeli. En büyük yabancı grubunu ise açık arayla Iraklılar oluşturuyor. Bunların arasında eski IŞİD üyeleri ve yakınlarının yanı sıra IŞİD'den kurtulanlar ve IŞİD’in 2017'de ABD önderliğindeki askeri koalisyon tarafından Irak'tan çıkarıldığı ve toparlanmak için Suriye'ye yöneldiği sırada militanlarla birlikte sınırı geçenler var. Bunlar El Hol nüfusunun aşağı yukarı yarısını oluşturuyor.