پیروزی خاتمی در سال 1376 تحلیل گران داخل و خارج ایران را مبهوت کرد. کمتر کسی تصور می کرد که خاتمی به آنچنان پیروزی خیره کننده ای در مقابل رقیب محافظه کار خود آیت الله علی اکبر ناطق نوری دست یابد. خاتمی چهره آنچنان شناخته شده ای در بین مردم نبود اما پیامش به موقع، ساده و جذاب بود. او با شعار دفاع از آزادی بیان، حاکمیت قانون، و مردمسالاری وارد صحنه انتخابات شد و به سرعت آوازه اش از تهران به شهرهای دیگر گسترش پیدا کرد. در آن انتخابات خاتمی 70 درصد آراء رای دهندگان را به خود اختصاص داد.
پس از هشت سال ریاست جمهوری خاتمی واقعه مشابهی در انتخابات سال 1384 رخ داد. این بار چهره ناشناخته دیگری به نام محمود احمدی نژاد با شعار "عدالت" و مبارزه با مفاسد و انحصارات اقتصادی پا به عرصه انتخابات گذاشت و توانست رقیب صاحب نام خود آیت الله هاشمی رفسنجانی را در مرحله دوم شکست دهد. هر چند که در مورد سلامت انتخابات در مرحله اول، که منجر به راهیابی احمدی نژاد به دور دوم گردید، بحث های شدیدی در ایران در گرفت، اما ناظران درون ایران پیروزی احمدی نژاد را در دور دوم عمدتا ناشی از نارضایتی و عصیان عمومی بر علیه روند سیاسی-اقتصادی آن روز کشور و بی توجهی رقیب پرقدرت وی آیت الله رفسنجانی نسبت به مقوله عدالت بخصوص عدالت اقتصادی می دانستند. چیزی که احمدی نژاد بر روی آن بسیار تاکید می کرد.
در جریان انتخابات اخیر هاشمی رفسنجانی برخلاف تصور عمومی بار دیگر در صحنه ظاهر شد با این تفاوت که شرایط نسبت به سال 1384 چرخشی 180 پیدا کرده بود. مردم، خسته از سیاست های نا متعادل احمدی نژاد، فشار های اقتصادی، و خودشیفتگی و گروه شیفتگی مفرط او و اطرافیانش، حضور رفسنجانی را که از تغییر در روابط خارجی و سامان دادن به وضعیت اقتصادی سخن می گفت با شور و هیجان چشمگیری پاسخ گفتند. دیری نپائید که با رد صلاحیت رفسنجانی نوعی سر درگمی همراه با پرسش های بی جواب جایگزین فضای مزبور گردید. بسیاری از مردم ایران می پرسیدند چگونه ممکن است کسی که سالیان طولانی در بالاترین رده های تصمیم گیری مشغول انجام وظیفه بوده و هم اینک ریاست یکی از ارگان های مهم تصمیم گیری یعنی مجمع تشخیص صلاحیت نظام را یدک می کشد رد صلاحیت شود؟
تا چند روز پیش اکثر نظرسنجی ها محمد باقر قالیباف، شهردار تهران را کاندیدای بلامنازع انتخابات ریاست جمهوری این دوره معرفی می کردند اما یکباره نام چهره دیگری نیز به عنوان رقیب قالیباف مطرح شده است. حسن روحانی شخصیتی که در مرز بین اصولگرایان و اصلاح طلبان قرار دارد در آخرین نظرسنجی با 23.3 درصد آراء از قالیباف با 18.4 درصد آراء پیشی گرفته است. منابع معتبر، نظرسنجی مزبور را به مراکز دانشگاهی نسبت می دهند.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.
