بدون اتخاذ تصمیم هایی تاریخی از سوی اسرائیل و فلسطینیان٬ یک توافق همیشگی بین دو طرف برقرار نمی شود. نبیل قسیس در نوشته اش در المانیتور٬ بسیار مودبانه و در عین حال رک گویانه به ما نشان می دهد که فلسطینیان راهی طولانی برای گرفتن تصمیم تاریخی شان دارند. تصمیمی که راه توافق همیشگی بین دو طرف را هموار می کند.
تفاوت هایی که اسرائیلی ها را از فلسطینیان جدا می کند بسیار است والبته قابل درک، به خصوص با توجه به رخدادهای دهه گذشته. با توجه به تسلط حماس بر سرزمین های فلسطینی در نوار غزه و بحران ثبات در کشورهای عربی خاورمیانه٬ مشاجره بر سر توافق های امنیتی و مرزها معنی متفاوتی می یابند. در کنار این موارد چالشهایی هستند که راه حل های قرن بیست و یکمی می خواهند٬ مسائل پیچیده ای چون سرنوشت صدها هزار اسرائیلی که در سرزمین های مورد مناقشه زندگی می کنند -برخی از آنها در گروه هایی هستند که سه نسل از آنان حدود نیم قرن در این سرزمین ها حضور داشتند- کنترل و دسترسی به مناطق مقدس شامل مناطق مقدس بیتالمقدس٬ آوارگان فلسطینی و آینده آنان٬ تقسیم منابع طبیعی مشترک و اختلافاتی درباره استانداردهای محیط زیستی.
حل چنین مشکلاتی هرچند بسیار سخت است ولی ممکن است. پتانسیلی قابل توجه برای رسیدن به توافقی که برای هر دو طرف قابل پذیرش باشد وجود دارد اما یک سوال اساسی سایه اش را بر سر همه مسائل می اندازد. حل این سوال برای رسیدن به صلحی پایدار و ثبات بین دو طرف لازم است: توافق همیشگی بین دو طرف نزاع چه شکلی باید داشته باشد؟
از شروع مذاکرات دو گزینه همواره مطرح بوده است. از اسرائیل خواسته شده تا حق تعیین سرنوشت فلسطینیان را بپذیرد و دولت فلسطینی را در سرزمین های جهودیه و سامریه (کرانه باختری رود اردن) و غزه به رسمیت بشناسد. خواسته فلسطینیان از زمان شروع مذاکرات این بوده که فلسطینی ها حقوق شهروندی کامل در محدوده دولت فلسطینی آینده داشته باشند و این خواسته تا به امروز باقی مانده است. با این وجود خواسته رسمی فلسطینیان در این حد باقی نمی ماند. آنها اعطای هر گونه حق ویژه به اسرائیلی ها را در درون محدوده دولتشان را که شامل حق تصاحبی که الان موجود است، رد می کنند. اما مدل مورد نظر فلسطینیان تنها حقوق گروهی افرادی را که ملیت فلسطینی ندارند را رد نمی کند. با توجه به دیدگاه موجود در میان فلسطینیان٬ هیچ شهروند اسرائیلی ای در سرزمین های تحت حاکمیت فلسطینان جایگاهی ندارد.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.
