جهتگیری سرسختانه تر عربستان سعودی در قبال گروههای جهادی

مفتی اعظم عربستان سعودی در مطلبی که در روز ۱۹ آگوست (۲۸ مرداد) منتشر کرد٬  نسبت به خطر دولت اسلامی و القاعده هشدار داد. این اقدام بخشی از موضع عربستان سعودی در قبال گروه‌های جهادی است که مدام سختگیرانه‌تر می‌شود. قرار دادن گروه دولت اسلامی و جبهه النصره در لیست گروه‌های تروریستی اولین گام عربستان سعودی در این راه بود که در ماه مارس اتفاق افتاد.

پیش از اعلام موضع سرسختانه مفتی عربستان سعودی٬ ملک عبدالله بن عبدالعزیز پادشاه این کشور در یک سخنرانی در روز اول آگوست (۱۰ مرداد) دولت اسلامی را خطاب قرار داد و نسبت به خطر گروه‌های جهادی مسلح که مسلمانان را کافر می‌خوانند و اجازه ریختن خون بیگناهان را می‌دهند هشدار داده بود. پس از سخنان پادشاه٬ پیامی شفاهی از وی در همان روز منتشر شد که در آن پادشاه علمای مذهبی این کشور را به خاطر سکوت و انجام ندادن وظایف‌شان در قبال پدیده ترور محکوم کرد.

انتقاد صریح و علنی پادشاه از بزرگان مذهبی٬ به عنوان تحولی تاریخی در روابط نخبگان سیاسی حاکم با متحدینشان نخبگان مذهبی تفسیر می‌شود. سعید الخلیل٬ تحلیلگر سیاسی سعودی معتقد است انتقاد علنی پادشاه از علمای مذهبی٬ نشانه ضعف و قدرت رو به نزول این الیت در عربستان سعودی است.

از زمان وقوع ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ تا به امروز٬ عربستان سعودی همواره هدف نهایی اتهام حمایت از تروریسم و تندروی بوده‌ که توسط سیاستمداران و رسانه‌ها مطرح شده‌است. این باعث شده که سیاست عربستان سعودی همواره هر گونه ارتباطی بین جامعه و دولت عربستان با گروه‌های تندرو و جهادی -چه ارتباط مالی و چه ارتباط ایدئولوژیک- را انکار کند. از آن زمان تا به امروز عربستان سعودی همواره نظارت مالی‌اش را جدی‌تر کرده و بسیاری را که مشکوک به داشتن رابطه با القاعده و شعبه‌های مختلف‌اش بودند بازداشت کرده‌است. همچنین در برنامه درسی مدارس مذهبی تغییراتی اعمال کرده و مکانیسم‌هایی برای کنترل محتوای گفتمان مذهبی در مساجد به کار برده‌است.