نبرد دولت و شبه نظامیان شیعه عراقی علیه دولت اسلامی طی سه ماه گذشته وارد مرحله جدیدی شده است. نوعی توازن قوای ناپایدار. به نحوی که شبه نظامیان شیعه و ارتش عراق با حمایت مستقیم نظامی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، توانسته اند در بسیاری از شهرها و نواحی مرزی با ایران و شمال و شرق و جنوب بغداد، نیروهای دولت اسلامی را به عقب رانده و عملیاتهای تاکتیکی موفقی انجام دهند. شبه نظامیان شیعه و ارتش عراق تحت نظارت ژنرال قاسم سلیمانی سرمست از پیروزی های اخیر خود، عملیات وسیعی را برای بازپسگیری تکریت زادگاه صدام حسین با حضور 30هزار سرباز آغاز کردند.
عملیات بازپسگیری تکریت با حمایت لجستیکی وسیع و آشکار سپاه پاسداران، چند روز پیش آغاز شد. شبه نظامیان شیعه با فرماندهی قاسم سلیمانی فرمانده نیروی قدس، هادی العامری فرمانده سپاه بدر،ابومهدی المهندس و شبل الزیدی فرمانده کتائب امام علی و حمایت هوایی جنگنده های عراقی توانستند اطراف تکریت را آزاد کنند. با این وجود، چند روز پیش، فرماندهی ارتش عراق از توقف عملیات پاکسازی تکریت خبر داد. وی دلیل این تصمیم را، جلوگیری از کشتار بیشتر عنوان کرد.
واقعیت آن است که ضرر تصرف مرکز شهر تکریت بسیار بیشتر از منافع احتمالی آن برای بغداد و تهران است. تکریت شهری سنی نشین با سابقه ای دیرینه در تعصبات عربی-بعثی است. یک شبه نظامی شیعه وابسته به سپاه بدر عراق که نخواست نامش فاش شود به من در این باره گفت: «ما نمیخواهیم اشتباه آمریکایی ها در جریان عملیات فلوجه را مرتکب شویم. فضای افکار عمومی اهل سنت اکنون بر اثر تبلیغات داعش غبارآلود شده است. تکریت نماد عصبیت عربی-سنی عراقی ها است. ما با محاصره کامل داعش در مرکز شهر، به اهداف نظامی خود دست یافته ایم».
در جریان عملیات تکریت، در کنار نیروهای ارتش و سپاه بدر، گروه شبه نظامی «کتائب امام علی» بیش از بقیه گروه ها نقش ایفا کرد. گردان های امام علی در اواخر ژوئن سال گذشته و در جریان عملیات پاکسازی شهر «آمرلی» در نزدیکی مرزهای ایران اعلام موجودیت کرد. از ویژگی های بارز این گروه، یونیفرم سیاه و تسلیحات مدرن غربی اعضای آن است. این گردان ها بر خلاف دیگر شبه نظامیان از سلاح های انفرادی «M-4» استفاده می کنند. اغلب نیروهای آن ها ورزیده بوده و به نوعی نیروهای مخصوص شبه نظامی محسوب می شوند. فرماندهی آن را شبل الزیدی برعهده دارد که پیشتر عضو ارتش مهدی مقتدا صدر بود. پرچم آن ها در نوع خود جالب است. عنوان آرم پرچم «حرکة العراق الاُسلامیة» بوده و در دو سوی نقشه عراق، دو شمشیر نمادین «ذوالفقار» اما نخست شیعیان قرار دارد. رنگ عراق سبز بوده و طرح گرافیکی حرم امام علی تمامی جغرافیای عراق حتی نواحی سنی و کرد نشین را در بر گرفته است. یکی دیگر از فرماندهان این گروه، ابومهدی المهندس است که دارای ارتباط عمیق با سپاه پاسداران بوده و سالها به دلیل نبرد با نیروهای آمریکایی در عراق، تحت تعقیب بود. مهندس، با نام مستعار جمال جعفر محمد علی، در جریان عملیات بمب گذاری سفارت آمریکا در کویت (1983) و تلاش برای ترور امیر کویت (1985) به شهرت رسید. این دو عملیات را مرتبط با حزب الله لبنان و حزب الدعوة عراق دانسته اند.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.
