رفتن به محتوای اصلی

چرا شیعیان بر سر نقش ایران در عراق اختلاف نظر دارند

اندک اندک گرایش‌های سیاسی شیعیان بر وابستگی‌های فرقه‌ای‌شان ارجحیت پیدا می‌کند؛ امری که به‌عنوان نقطهٔ عطفی در آگاهی عمومی شیعیان تلقی می‌شود.

Followers of Iraq's Shi'ite cleric Moqtada al-Sadr shout slogans at Grand Festivities Square within the Green Zone in Baghdad, Iraq, May 1, 2016. REUTERS/Thaier Al-Sudani - RTX2CCQK

شامگاه ۳۰ آوریل، جمعیت بزرگی در حالی‌که فریاد می‌زدند «ایران برو بیرون» به منطقهٔ سبز بغداد در میدان جشن‌های بزرگ این شهر هجوم آوردند. همین جمعیت یک‌صدا فریاد می‌زد: «ای قاسم سلیمانی… صدر انسانی خدایی است» که اشاره به مقتدی صدر، روحانی شیعه عراقی داشت. این مسئله نشان می‌دهد که احساسات خصمانه نسبت به سیاستی که جمهوری اسلامی از سال ۲۰۰۳ در پیش گرفته، زنده شده است.

تنفر از ایران در میان اهل سنت عراق با توجه به ملاحظات فرقه‌ایِ متأثر از درگیری‌های قومی و فرقه‌ای در منطقه، مسبوق به سابقه است. نفرت از ایران، همچنین به خاطر ملی‌گرایی عربی که در دوران صدام حسین در برابر ملی‌گرایی ایرانی شکل گرفت، قابل درک است.

با این حال، دلایل ویژه‌ای در پس آنچه که از سوی شیعیان در میدان جشن‌های بزرگ رخ داد، شیعیانی که قاعدتاً باید پشتیبان جمهوری اسلامی در درگیری‌های عراق باشند، وجود دارد.

ظهور این وضعیت نوین سیاسی به دور از گرایش‌های فرقه‌ای را می‌توان توسعهٔ بیداری سیاسی جامعهٔ شیعی عراق در نتیجه تعصب و گستاخی و تکبر جمهوری اسلامی در ارتباط با عراق پس از سقوط رژیم بعثی دانست.
انتقاد از مواضع جمهوری اسلامی به‌وسیله رهبران سیاسی و دینی شیعه رو به گسترش است. در۱۸ اسفند ۱۳۹۳، علی یونسی، مشاور امور اقلیت‌های دینی و قومی حسن روحانی گفت که عراق، جزیی از تمدن بزرگ ایرانی است.

SUBSCRIBER EXCLUSIVE

Continue reading this exclusive analysis

Original reporting and analysis unavailable elsewhere. Subscribe to AL-MONITOR to read this story and access everything we publish