هنگامی که ابومحمد الجولانی، رهبر گروهی به نام جبهه النصره که زمانی وابسته به القاعده بود، در روز ۲۸ جولای تغییر نام گروه خود را اعلام کرد، واکنشهای اندکی در تهران دیده شد. بهرام قاسمی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، در اظهارات کوتاهی گفت که این کار، نوعی بازی است و هدف از آن «خارج کردن این گروه از فهرست تروریسم است» و افزود که «چهرهٔ زشت افراطیگری و تروریسم را نمیتوان با این اقدامات تطهیر کرد».
قاسمی اضافه کرد که «اینگونه اقدامات نشانه ورشکستگی سیاست طرفداران افراط در منطقه و در رأس آنها عربستان سعودی به عنوان پدر و حامی اصلی القاعده، طالبان، داعش، النصره و گروههای تروریستی متعدد به ویژه در سوریه» است. سخنگوی وزارت امور خارجه ایران همچنین از جامعهٔ بینالمللی خواست تا به عوامل و زمینههای پیدایش تروریسم و اثرات آن توجه کنند و بر این اساس بانیان و حامیان این گروهها را برای ریشهکن کردن آنها تحت فشار قرار دهند.
حتی در میان متحدان ایران نیز واکنش مستقیمی دربارهٔ تغییر نام جبهه النصره -که روزها موضوع بحث در منطقه بود- وجود نداشت تا بتوان نظر «جبهه مقاومت»، شامل ایران، عراق، سوریه و حزبالله لبنان را مشاهده کرد. چنین موضوعی از این نظر قابل توجه است که ائتلاف تحت رهبری ایران، اصلیترین -بلکه تنها- نیروی زمینی است که مستقیماً در برابر جبهه النصره در سوریه میجنگد و مسائل مرتبط با این تغییر نام، میتواند بر شرایط جنگ جاری اثر بگذارد که تبدیل به یک نبرد فرسایشی شده است.
یک منبع نظامی ایرانی که با شرط محرمانهماندن نامش با المانیتور گفتوگو کرد، با ذکر این که «هیچ اتفاق خاصی نیافتاده است»، ادامه داد: «این [در مناسبات نظامی] روی زمین چه معنایی دارد؟… تنها نوعی اقدام در حوزهٔ روابط عمومی است تا حامیان این گروه تروریستی راحتتر بتوانند پول و اسلحه به آنها برسانند و انتقادی متوجه ایشان نشود. بنابراین به جای پرداخت مخفیانه، اکنون آشکارا این کار را میکنند».
به گفتهٔ این منبع، برای ایران، جبهه النصره، جیش الفتح و احرار الشام حتی از داعش نیز خطرناکتر هستند: «حامیان منطقهای و بینالمللی هر کار را که ممکن است میکنند تا به جهان بگویند اینها اسلامگراهای معتدلی هستند. در حالی که میدانند آنها تمامی -مانند داعش- از خاستگاه القاعده برخاستهاند». وی افزود: «امروز، فرماندهی مرکزی القاعده ضعیف شده است. قتل اسامه بنلادن چیزی برای القاعده باقی نگذاشت جز میراثی که هر از چند گاه توسط رهبرانش در جنگ قدرت ضعیفتر شد؛ اما اکنون این میراث نیز از میان رفته است. گروههای منشعب از القاعده اکنون از مادرشان به سبب دشمنانی که دارد، چشم میپوشند. اما این بدان معناست که اگر روزی [گروههای منشعب از القاعده] قویتر شوند، به راحتی از متحدان خود و کسانی که به موجودیتشان کمک رساندند، چشمپوشی خواهند کرد. به همین خاطر، ما شر آنها را از جهان پاک خواهیم کرد».
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.
