روز ۲۲ دسامبر، همان روزی که کنترل حلب از سوی دولت سوریه اعلام شد، حسین جابر انصاری، معاون وزیر امور خارجهٔ ایران، در دمشق بود تا با بشار اسد، رئیس جمهوری سوریه، ملاقات کند. در واقع، انصاری در پایتخت سوریه بود تا پیام تبریک کشورش را بابت بازپسگیری بزرگترین شهر سوریه و مقر اصلی مخالفان مسلح، به متحد منطقهای خود ابلاغ کند. اما حلب تنها یک هدف نظامی برای اسد و ائتلافی که در کنارش میجنگند، نیست و بازپسگیری آن نیز یک پیروزی عادی در جریان این بحران طولانی، محسوب نمیشود. حسن نصرالله، دبیر کل حزب الله، تنها چند ساعت پس از ملاقات با انصاری در روز ۲۳ دسامبر، گفت که این پیروزی یک رویداد قابل توجه و نمادی از یک «جنگ سخت است که تمامی تلاشها برای سرنگونی دولت سوریه را عقیم گذاشت.»
بیش از چهار سال جنگ در حلب، نیروی تحت رهبری ایران را بیش از هر نقطهٔ دیگری در سوریه، تحلیل برد. کافی است بگوییم که صدها جنگجوی مورد حمایت ایران در این درگیریها کشته شدند. در میان آنان، افسران ردهبالای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و حزب الله به چشم میخوردند. سردار حسین همدانی و علی فیاض که با نام علاء بوسنی نیز شناخته میشود، در جادهٔ اثریا-خناصر جان باختند. همدانی روز ۹ اکتبر سال ۲۰۱۵ و فیاض روز ۲۶ فوریه همان سال، در حالی کشته شدند که مشغول اجرای طرح بازپسگیری حلب بودند.
یکی از فرماندهان نظامی ارشد نیروهای متحد دولت سوریه که نخواست نامش فاش شود، به المانیتور گفت: «از زمان آغاز بحران سوریه، گروههای مسلح به دلیل اهمیت استراتژیک حلب، در رؤیای کنترل این شهر بودند.» طبق اظهارات این فرمانده، زمانی که جنگ آغاز شد «یک استراتژی اصلی وجود داشت: نخست، باز کردن جاده به سمت حلب [اثریا-خناصر و السفیره]، و سپس حومهٔ جنوبی و بخشی از حومهٔ شمالی، و در نهایت، جنگ برای شهر. این استراتژی از آغاز تنظیم شد و بدون آن، پیروزی میسر نمیشد.»
استراتژی محوری که ایران رهبری آن را در دست دارد، شامل پیشروی قدم به قدم از بیرون شهر به سمت قلمرو گروههای مخالف بود؛ این امر باعث شد تا مناطق تحت کنترل مخالفان، با چندین کریدور از یکدیگر جدا شوند. این کریدورها، زمانی که در نهایت به یکدیگر وصل شدند، یک محاصرهٔ تمامعیار را ایجاد کردند. گروههای مسلح مخالف طی هفتههای گذشته تلاش کردند تا مناطق شرقی حلب را به بخشهای دیگری از حومهٔ شهر که در اختیار داشتند، وصل کنند؛ لیکن دریافتند که چنین کاری ممکن نیست. این تلاشها با تنگکردن حلقهٔ محاصرهٔ شهر، پاسخ گفته شد و به درگیریهای سنگینی منجر شد. دو طرف، موقعیتهای سیاسی منطقهای و بینالمللی را بسیار حساس و تعیین کننده دیدند: خلاء واضح، برای گروههای مخالف ویرانکننده بود و برای حامیان دولت سوریه، یک فرصت.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.
