رفتن به محتوای اصلی

همه‌پرسی استقلال کردستان و مسئله ترکمن‌های عراق

مناطق ترکمن‌نشین در عراق، صحنهٔ درگیری اعراب و کردها هستند و هر یک از دو گروه اخیر تلاش می‌کنند تا تسلط بیشتری در این نواحی داشته باشند. ترکمن‌ها نگران ضمیمه‌شدن این مناطق به اقلیم کردستان هستند.

Chairman of the Iraqi Turkmen Front (ITC) Arshad al-Salihi (2nd-L) speaks during a press conference in the ethnically mixed northern Iraqi city of Kirkuk on June 28, 2014, to denounce comments made by Iraqi Kurdish leader Massud Barzani about the city. Barzani said Baghdad could no longer object to Kurdish self-rule in Kirkuk and other areas from which federal forces withdrew as the insurgents advanced. AFP PHOTO/MARWAN IBRAHIM        (Photo credit should read MARWAN IBRAHIM/AFP/Getty Images)

جبههٔ ترکمن‌های عراق، بزرگ‌ترین حزب سیاسی که اقلیت ترکمن‌های این کشور را نمایندگی می‌کند، اعتراض خود را نسبت به همه‌پرسی استقلال کردستان عراق که برای روز ۲۵ سپتامبر برنامه‌ریزی شده، اعلام کرده است. این جبهه در بیانیه‌ای که روز ۲۹ جولای صادر شد، تأکید کرد که سرنوشت کرکوک -یک استان مورد منازعه که بخشی از موضوع همه‌پرسی است- «باید در پارلمان عراق تصمیم‌گیری شود.» در کرکوک، کردها ۵۲ درصد از جمعیت و ترکمن‌ها، اعراب و مسیحیان مجموعاً ۴۸ درصد باقی مانده را تشکیل می‌دهند. همچنین همه‌پرسی نواحی مورد مناقشهٔ دیگری را نیز در بر می‌گیرد که ترکمن‌ها آن را متعلق به خود می‌دانند.

اعتراض ترکمن‌ها نسبت به همه‌پرسی، همراستا با دولت عراق است که روز ۲۰ جولای، همه‌پرسی را رد کرده بود. این امر باعث شده تا احتمال جنگ در منطقه میان نیروهای عراقی و حامیان آن‌ها از یک سو و نیروهای پیشمرگه از سوی دیگر، افزایش یابد. همچنین موجب شده تا ترکمن‌ها نیز یک طرف دعوا باشند و مناطق خود را در خط مقدم درگیری میان دو گروه ببینند.

اربیل و بغداد از سال ۲۰۰۳ بر سر این مناطق منازعه داشتند و هر زمان ممکن است که جنگی میان کردها و اعراب در این نواحی شعله‌ور شود. روز ۱۶ نوامبر ۲۰۱۶، بغداد و اربیل نیروهای خود را برای مقابله با یک مسئلهٔ امنیتی، به آن نواحی، به‌ویژه کرکوک، اعزام کردند. این امر امکان درگیری مسلحانه را بالا برد. ترکمن‌ها، سومین گروه اتنیکی عراق پس از اعراب و کردها هستند و از زمان اشغال عراق به دست عثمانی‌ها، در آن نواحی زندگی می‌کنند. آنان به خوبی از بازتاب چنین منازعه‌ای آگاه هستند و در استان‌های کرکوک، صلاح‌الدین، دیاله و نینوا، در تل عفر و حومهٔ موصل، اربیل، لتون كوپری، كفری، قرة تپة، خانقین، قزل‌رباط و مندلی تجمع دارند.
مهدی سعدون، یکی از کنش‌گران بنیاد نجات ترکمن، به المانیتور گفت: «از آن‌جا که برگزاری رفراندوم در این مناطق، پس از شکست داعش در عراق مورد انتظار است، کردها به دنبال توسعهٔ مناطق تحت کنترل خود در نواحی مورد مناقشه هستند تا آن‌ها را به خاک خود ضمیمه کنند و در این میان، ترکمن‌ها را نادیده بگیرند.»

او گفت: «قدم بعدی نیروهای پیشمرگه، تسلط بر این مناطق به بهانهٔ آماده‌کردن و امن‌کردن آن‌ها بود. سپس واحدهای حشد الشعبی تهدید به مداخله کردند. در این میان، ترکمن‌ها در میانهٔ یک جنگ بالقوه و خونین، گیر افتاده‌اند.»

SUBSCRIBER EXCLUSIVE

Continue reading this exclusive analysis

Original reporting and analysis unavailable elsewhere. Subscribe to AL-MONITOR to read this story and access everything we publish