دونالد ترامپ، رئیس جمهوری ایالات متحده آمریکا، پس از ۹ ماه بیاعتنایی به سیاست دولت اوباما در قبال ایران، سرانجام راهبرد خود را در مقابل جمهوری اسلامی اعلام کرد: رویارویی همهجانبه. سخنرانی روز ۱۳ اکتبر او که هیچ کم از جنگطلبی نداشت، با زدودن دورنمای دیپلماسی موفقیتآمیز هسته ای دولت پیشین میان ایران و آمریکا همراه بود.
سخنرانی ترامپ و جزئیات مندرج در گزارهبرگ کاخ سفید مبنی بر سیاستهای او در قبال ایران، بر اتهامات سنتی آمریکا استوار است: نفوذ ایران در منطقه، قابلیتهای دفاعی این کشور (مانند برنامهٔ موشکهای بالستیک)، سیاستهای داخلیاش و همچنین نقش سپاه پاسداران انقلاب اسلامی. البته ترامپ تهدید خود را در مورد عدم تأیید پایبندی ایران به برجام، در شرایطی عملی کرد که مشاوران ارشد او و متحدان اروپاییاش نظری متضاد داشتند و آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز بارها بر پایبندی ایران به تعهداتش طبق توافق اتمی، تأکید کرده بود. ترامپ گفت که اگر کنگره و متحدان آمریکا «راه حلی» برای تغییرات دربرجام نیابند، «آنگاه توافق به پایان خواهد رسید.» مضاف بر این، با اینکه ترامپ، سپاه پاسداران را در فهرست سازمانهای تروریستی قرار نداد، لیکن تحریمهای جدیدی را بر این نهاد اعمال کرد.
اظهارات ترامپ در قبال ایران، درحقیقت مجموعه ای از تندروانهترین مواضع یکایک دولتهای آمریکا پس از انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ (غیر از دور دوم ریاست جمهوری پرزیدنت اوباما) بود. تمامی رؤسای جمهوری آمریکا از آن زمان، حکومت ایران را به حمایت از تروریسم، بیثبات کردن منطقه و نقض حقوق مردمش متهم ساختهاند. سیاستهای آمریکا از طرق مختلف مانند تلاش برای منزوی ساختن ایران، تحریک قدرتهای منطقهای و بینالمللی علیه این کشور، صدور اسلحه به کشورهای متخاصم ایران در منطقه، حمایت از گروههای خشونتطلب اپوزیسیون و جداییطلبان داخلی و جنگ پنهان با هدف از بین بردن تواناییهای اقتصادی و نظامی ایران، کاملا در مسیر تغییر رژیم صورت گرفته است.
سخنرانی اخیر ترامپ فاقد یک راهبرد دقیق بود. به جای ارائه یک استراتژی مشخص، او بر لفاظی ها و توهینهایی تکیه کرد که ایرانیان را از هر طیف سیاسی به واکنش برانگیخت. یکی از مثالزدنیترین نکات، استفاده از واژهٔ جعلی «خلیج عربی» به جای استفاده از نام بینالمللی و تاریخی "خلیج فارس" بود که کرانهٔ جنوب غربی ایران را از شبهجزیرهٔ عربستان جدا میکند. شایان ذکر است که ایالات متحده همانند سازمان ملل متحد، به طور رسمی اسم خلیج فارس را به کار میبرد. در نتیجه، به کار گیری چنین الفاظی در تضاد با اظهارات ریاکارانهٔ ترامپ دربارهٔ «تاریخ… فرهنگ… و تمدن پر افتخار» مردم ایران قرار میگیرد. همچنین، ادعای ترامپ مبنی بر قرار گرفتن در کنار مردم ایران، با تصمیم او برای محدود کردن ورود ایرانیان به آمریکا مغایر است.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.
