عربستان سعودی با علاقهای ویژه ناآرامیهای ایران را دنبال میکند و امیدوار است که بدین ترتیب رقیب منطقهایاش سرگرم مسائل داخلی خود شود. با این حال، سعودیها ظرفیت چندانی برای تأثیرگذاری بر رویدادهای داخلی ایران ندارند و خود مشکلات مشترک بسیاری با تهران دارند. مسئلهٔ ایرانیها به احتمال زیاد بزرگترین مشکل سیاست خارجی ریاض را حل نخواهد کرد: باتلاق یمن که هر لحظه شرایط آن وخیمتر میشود.
از زمان آغاز تظاهرات در روز هفتم دیماه که از مشهد، دومین شهر بزرگ ایران و یکی از شهرهای مقدس این کشور آغاز شد، رسانههای تحت تملک دولت در عربستان سعودی به پوشش دقیق آن پرداختند. خواست تظاهرکنندگان برای کاهش ماجراجوییهای نظام در سوریه، غزه، عراق، یمن و خرج بیشتر برای داخل کشور، توجه رسانههای عربستان سعودی را بیشتر از هر چیز دیگر به خود جلب کرد. سعودیها طی تمام سالهای اخیر، در حال رویارویی با ایران در مناطق نامبرده بودند و توفیق چندانی هم کسب نکردند. بنابراین، امید دارند که ناآرامیهای داخلی، ایران و به ویژه سپاه پاسداران را به خود مشغول کند.
رسانههای سعودی نسبت به تداوم ناآرامی نیز توجه نشان دادهاند. مقالههای اخیر در این کشور، ارزیابی عمومی مایک پمپئو، مدیر سیآیای را منتشر کردند که عقیده داشت تظاهرات در ایران به دلیل ضعف اقتصاد، ادامه خواهند یافت. دستکم یک صاحبنظر سعودی ابراز نگرانی کرد که ناآرامیها ممکن است یک کشور بیثبات دیگر در منطقه را ایجاد کند و مشکلات بیشتری به وجود آورد. پس بهتر است اختلالها آنقدری باشند که فقط ایرانیان را سرگرم مسائل داخلی خودشان کنند.
دولت عربستان از صدور بیانیههای رسمی خودداری کرده است. این حکومت به سختی میتواند خواست تظاهرکنندگان را برای دستیابی به دموکراسی و آزادی بیان و تظاهرات، تأیید کند. عربستان سیستم پادشاهی مطلقهای را دارد که با حاکمیت دینی مزدوج شده است. هرگونه مخالفت با خاندان سلطنتی، حتی درون خانواده، بیرحمانه سرکوب میشود؛ ۱۱ شاهزاده روز چهارم ژانویه به خاطر اعتراض، در کاخ سلطنتی ریاض بازداشت شدند. دولت میگوید که آنها به قبوض پرداخت ماهانه اعتراض داشتند؛ لیکن سایتهای مخالف میگویند که شاهزادگان به دلیل اعتراض به عزل و حصر خانگی محمد بن نایف، ولیعهد پیشین، دستگیر شدهاند.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.