افزایش نقش دیپلماسی روسیه

پس از تصمیم دولت ترامپ مبنی بر خروج از برجام ولادمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه احتمالا بهترین و آخرین کسی است که می‌تواند راه حلی دیپلماتیک برای جلوگیری از وقوع جنگ بین ایران و اسرائیل ارائه کند.

دو هفته پیش در این ستون نوشتیم که روسیه بهترین گزینه بالقوه برای میانجیگری بین ایران و اسرائیل است. المانیتور در چهار سال اخیر و با نگاه به روند رویدادها هموار بر این نظر بوده‌است. ایفای این نقش برای روسیه، پوتین را روی طناب بند بازی قرار می‌دهد. او باید حمایت تمام عیار روسیه از رئیس جمهور سوریه را به تعادلی برساند و همزمان با محدودیت‌های روابط پرآشوب ولی حیاتی این کشور با ایران و اسرائیل روبرو شود و انتظار ادامه سرد شدن روابط کشور با ایالات متحده را نیز داشته باشد. واقعیت‌های منطقه‌ای دیگری نیز وجود دارند که این تصویر را پیچیده‌تر می‌کنند: تصمیم ایالات متحده برای انتقال سفارتش به بیت‌المقدس، تظاهرات فلسطینیان، عدم وجود روندی دیپلماتیک بین اسرائیل و فلسطینیان و پیروزی حزب‌الله در انتخابات لبنان.

رویدادهای هفته گذشته این جهت گیری جدید و اهمیت رویکرد پوتین به مسائل منطقه را روشن می‌کنند. در روز هشتم مه، وزارت امور خارجه روسیه تصمیم ترامپ برای خروج از برجام را مورد سرزنش قرار داد و آن را "تاییدی دیگر بر غیرقابل اتکا بودن واشنگتن" دانست. همچنین از این این بیانیه اقدام آمریکا "نشان می‌دهد که مخالفت ایالات متحده با برنامه هسته‌ای کاملا قانونی ایران چیزی جز بهانه‌ برای تصفیه حساب سیاسی با ایران نیست." در ادامه این بیانیه آمده "روسیه از همکاری با دیگر طرف‌های برجام استقبال می‌کند و به گسترش همکاری‌های دوجانبه و گفتگوهای سیاسی‌اش با جمهوری اسلامی ایران ادامه خواهد داد." روز بعد از آن مسکو تحریم‌های جدید آمریکا علیه روسیه را که "به اتهام تخلف از طرح عدم گسترش سلاح‌های ایران، سوریه و کره شمالی تصویب شدند" محکوم کرد. روسیه می‌گوید" این اقدامات هیچ ارتباطی به روسیه ندارند. اقدام ایالات متحده در واقع نشانه تمایل بی‌معنی این کشور به تلافی حمله موشکی شکست خورده به سوریه است که ایالات متحده، فرانسه و بریتانیا بر خلاف مقررات بین‌المللی در روز ۱۴ آوریل انجام دادند."