Suriyeli Aleviler, Rejimle Muhalefet Arasında Bocalıyor

Suriye rejimi, laik Baasçı bir rejim olarak bilinir. Bu rejim, sosyalizm ve laiklikle aşılanmış Baasçı Arap milliyetçiliğiyle kutsanan, kucaklayıcı bir Suriye ulusal kimliği yaratmaya çalışmıştır. Rejim, bu kimliğin Suriye halkının tüm bileşenleri tarafından paylaşılmasını ve böylece Suriye’de geçmişte görülen mezhepsel bölünmelerin aşılmasını tasarlamıştır. Bu bölünmeler, özellikle Fransız Mandası zamanında Fransızların bir Alevi, bir de Dürzi devleti kurmasıyla baş göstermişti.

Merhum Cumhurbaşkanı Hafız Esad zamanında rejimin gücünü pekiştirmek için bel bağladığı başlıca unsur, orduda, güvenlik kurumlarında, bazı yönetim kademelerinde ve Baas Partisi içinde yer alan Alevilerdi. Ancak rejim, mezhepler konusunda son derece hassas davranır ve Sünnilerin çoğunluk olduğu gerçeğini dikkate alırdı. Dahası Hafız Esad, Suriye’de en yaygın dini mezhep olan Şafiiliğe mensup olduğunu söylerdi. Oğlu Beşar da, Şafii inanışına göre düzenlenen dini etkinliklere sık sık katılır.

Konuyu iyi bilen Lübnanlı bir kaynağın Al-Monitor’a verdiği bilgiye göre Hafız Esad’ın annesi Nasa’nın ölümü üzerine Yüksek Şii İslam Konseyi Başkanı Şeyh Muhammed Mehdi Şemseddin, cenaze namazını kıldırmak istemiş, ancak Esad ona annesinin Şafii bir Sünni olduğunu söylemiştir. Bazılarına göre Esad, dindarlık gösterisi yapıp Sünnilere hoş görünmeye çalışmıştır. Ancak yine de bu davranış, rejimin, partinin ve ailesinin laik yapısına rağmen Hafız Esad zamanında rejimin mezhepsel hassasiyetleri nasıl özenle dikkate aldığını göstermektedir.

Diğer bir Lübnanlı Şii kaynağın Al-Monitor’a verdiği bilgiye göre Suriye’de mevcut krizin öncesindeki yıllarda Suriye makamları, Şii On İki İmam inanışını Suriye’deki Aleviler arasında yaymaya çalışan bazı Lübnanlı Şii din adamları üzerinde sıkı kontrol uygulamıştır. Bu tedbir de, rejimin mezhepsel hassasiyetlere ilişkin özenini ve aşırı uçtaki dini grupların yayılışını önleme konusunda gösterdiği büyük dikkati yansıtmaktadır.