Tanınmış romancı, köşe yazarı, konuşmacı ve akademisyen Elif Şafak’ın, Al-Monitor’a özel bu açıklamalarını büyük bir memnuniyetle paylaşıyorum. Şafak ile Türkçesi yeni yayımlanan, İngilizcesi de 2014’te Penguin yayın evi tarafından çıkarılacak olan yeni romanı, sanat ve Türkiye ile bölge siyaseti üzerine konuştuk. Dokuzu roman 13 kitabı 40’ı aşkın ülkede yayımlanan Eli Şafak Türkiye’nin dünyada en çok tanınan yazarlarından biridir. Şafak aynı zamanda da faal bir siyasi yorumcu, köşe yazarı ve konuşmacıdır.  

Al-Monitor: 16. yüzyıl Osmanlı İmparatorluğu’nda geçen son romanınızda o zamanın İstanbul’unu kozmopolit, çok kültürlü bir yer olarak tanıtıyorsunuz ve orada yaşayan farklı farklı insanların hayatlarını anlatıyorsunuz. Sultanlardan kölelere kadar herkes var. Romanın ana karakterlerinden biri de Osmanlı mimarisinin büyük ustası Mimar Sinan. Romanda Mimar Sinan’ın hayatı, işi ve sanatsal üretim süreci hakkında daha önce bilmediğimiz neyi öğreniyoruz?

Elif Şafak: Yeni romanım Osmanlı Sultanına kraliyet hediyesi olarak gönderilen beyaz bir hint fili etrafında dönüyor. Bu müstesna hayvan Süleymaniye, Selimiye gibi günümüzün görkemli camilerinin inşaatlarında çalıştırılıyor. Böylelikle Osmanlı İmparatorluğu’nun en büyük mimarı Sinan’la da tanışmış oluyoruz. Öykü ilerledikçe Romanlar, Sufiler, kadınlar, suçlular ve fahişelerle de tanışıyoruz.  Yani resmi Türk tarihinin görmezden gelmeye ya da marjinalleştirmeye meylettiği tüm karakterlerle… Mimar Sinan’ın ve onun en yakınındaki çıraklarının hikayesini anlatıyorum. Sinan sadece harika bir mimar ve zanaatkar değil aynı zamanda da harika bir şehir plancısıdır. Onun için bir inşaata başlamadan önce tarihi korumak ve çevreye saygı göstermek önemlidir. Sinan’ın romanda, Aya Sofya’nın etrafındaki harabeleri yasak olduğu halde yıktığı  ilginç bir bölüm var. Sinan bunun yüzünden fırça yer. Ona, “Gavurların tapınağını nasıl korursun?” diye sorarlar. Lakin Sinan tüm kiliselere, sinagoglara, camilere ve İstanbul’un ruhuna aynı ölçüde saygı duymaktadır.

Al-Monitor: Günümüze dönecek olursak, Türkiye’nin komşularında hep sorunlar olmuştur ve bölgesel istikrarsızlık doğal olarak Türkiye’yi de etkiliyor. Pekiyi sanatta durum nedir? Siyaset ve sanat birbirinden bağımsız olarak ele alınabilir mi? Alınmalı mı?