Ürdün seçeneği ve Mescid-i Aksa
Ürdün’ün Doğu Kudüs’teki özel muhafızlık rolü ile Ürdün kimliği üzerindeki Filistin etkisi, ülkeyi iki arada bir derede bırakıyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.
Kral Abdullah, Ürdün’ün Filistinliler için alternatif vatan olma ihtimalini dillendiren çevrelere ültimatom verdikten dört gün sonra Temsilciler Meclisi, Amman’daki İsrail büyükelçisinin kovulması, Tel Aviv’deki Ürdün büyükelçisinin de geri çağrılması yönünde karar verdi. Karar, İsrail parlamentosuna misilleme niteliğindeydi. Zira Knesset, Haşemi krallığının işgal altındaki Doğu Kudüs’te İslami ve Hristiyan mabetler üzerindeki muhafızlık rolünü kaldırıp bunları İsrail denetimine almayı görüşüyor. Bir grup İsrailli vekil, Yahudilerin Mescid-i Aksa alanında ibadet etmesine izin verecek bir karar geçirmek istiyor, bir diğeri ise camiye bile girişin tümüyle serbest olmasını istiyor.
Başbakan Benjamin Netanyahu hükümeti, Doğu Kudüs’teki dini mabetler üzerindeki Ürdün himayesini kaldırma girişimlerini desteklemediğini açıklamıştı. Ancak çeşitli Yahudi gruplarının polis eşliğinde Mescid-i Aksa’ya gitmesine izni verildi ve bu da Filistinlilerle Ürdünlülerin tepkisine yol açtı. 25 Şubat’ta Mescid-i Aksa’da ibadete gelen öfkeli Müslümanlar, İsrail güvenlik görevlileriyle çatıştı. Bu gerilim, İsrail’in ABD arabuluculuğunda bir barış anlaşmasına varılacağı beklentisiyle bölgenin statüsünü değiştireceği korkusuna yol açtı.
Ürdün parlamentosu daha önce geçen mayısta da hükümete İsrail büyükelçisini sınır dışı etme çağrısı yapmıştı. Ancak 26 Şubat’taki oylamada Temsilciler Meclisi Başkanı Atıf El Taravne, hükümeti bu son kararı göz ardı etmemesi için uyardı. Şimdi soru şu: Temsilciler Meclisi’ndeki oylama ne kadar bağlayıcı? CNN Arapça kanalına konuşan Hükümet Sözcüsü Muhammed El Mumani, hükümetin Temsilciler Meclisi kararına saygı duyduğunu, konuyu anayasal çerçevede ele alacağını belirtti.
Bir grup Ürdünlü milletvekili ise Ürdün’ün Doğu Kudüs’teki muhafızlık rolünü kaldıran bir yasanın kabulü durumunda Ürdün-İsrail barış anlaşmasının feshini isteyen bir bildiri imzaladı. Ürdün’ün Doğu Kudüs’teki bu özel rolü, 1994 barış anlaşmasında yer alıyor. İsrail’in bunu tek taraflı sona erdirmesi, çok ciddi bir ihlal anlamına gelecek.
