Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nin (KBY) Bağdat’tan bağımsız petrol ihracatına başladığını duyurması, yeni Irak hükümetini kurma müzakerelerinin arifesinde siyaset sahnesine yeni koşullar dayatma girişimiydi. Ne var ki bu hamlenin müzakerelere etkisi, Bağdat-Erbil ilişkileri ile sınırlı kalmayacak. Başbakan Nuri El Maliki, olup biteni petrol “hırsızlığı” olarak niteleyip tepkisini ortaya koydu. Ancak Kürtlerle iyi ilişkiler içinde olan kesimlerde de rahatsızlık oluştu.
Meclis Başkanı Usame El Nuceyfi önderliğindeki Mutahidun (Birleşikler) Bloku’nun milletvekillerinden Sühad El Ubeydi, KBY’nin tek taraflı petrol ihracatının kabul edilmez olduğunu söyledi. Birçok Sünni siyasetçi – özellikle Kerkük gibi Erbil-Bağdat arasında tartışmalı bölgeleri temsil edenler -- Kürtlerin talep çıtalarını yükseltip tek taraflı hareket etmesi yüzünden zor durumda kalmışa benziyor. Al-Monitor’a konuşan bu cenahtan bazı isimler, Kürtlerin attığı adımın sürpriz yarattığını ve siyasi kesimlerin çoğunda kafa karışıklığına yol açtığını belirtiyor. Önde gelen bir Kürt siyasetçi olan Meclis Başkan Vekili Arif Tayfur’un hemen akabinde yaptığı açıklamalar, kafa karışıklığını iyice artırdı. Tayfur, Kürtlerin son seçimlerde Kerkük’ten en fazla milletvekilini çıkardığını, böylece Kürtlerin bölgede çoğunluk olduğunun da kanıtladığını ileri sürdü ve vilayetin Irak Kürdistanı’na bağlanmasını istedi.
Kürt yöneticiler, Başbakan Maliki’nin nisan 2012 Erbil Anlaşması doğrultusunda mevcut hükümetin kuruluşu sırasında verdiği sözlere sadık kalmadığını söylüyor. Kürtler, hükümetin kendilerine karşı sert tavır takındığını düşünüyor. Bunun bir örneği, Kürt bölgesine ait bütçe ödeneklerinin son aylarda kesilmiş olması. Ödenekler, petrol politikasına ilişkin anlaşmazlıklar ve KBY’nin Bağdat’ın onayı olmaksızın uluslararası petrol şirketleriyle sözleşme imzalaması sonucunda kesilmişti.
Görüldüğü kadarıyla KBY, tam da hükümet kurma müzakereleri öncesinde çıtayı yükseltme kararı verdi ve bağımsız petrol ihracına karşı çıkan Bağdat’ı baypas edip bir oldubitti yaratmak istedi. Bu hamleden umulan sonuç, Maliki veya rakiplerinin Kürt desteğine ihtiyaç duyup yeni durumu kabullenmek zorunda kalmasıdır.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.