Koruyucu Hat Harekâtı’nın kara safhası, harekâtın bitiminde yanıtlanması gereken birçok soruya yol açtı. İsrail, Hamas’ın terör tünelleri projesinin kapsam ve boyutunun farkında mıydı? İsrail askeri teşkilatı, Gazze Şeridi ile İsrail arasında onlarca gelişkin tünelin kazıldığından haberdar mıydı? Haberdarsa sükûnet sağlanır sağlanmaz tekrar kullanıma girecek bu tünellere dair İsrail yöneticilerine kapsamlı bilgi vermiş miydi? İsrail’de siyasal iktidar bu tünelleri biliyor muydu? Bildiği hâlde susuyor muydu? İtidalli mi davranıyordu? Yanıt evet ise bunu niçin yapıyordu?
Gazze Şeridi’ne yönelik kara harekâtının arifesinde İsrail, sükûneti yeniden tesis etmek amacıyla Mısır’ın önerdiği ateşkes çerçevesini kabul etmişti. İsrail Savunma Kuvvetleri’ne (IDF) kara harekâtı için yeşil ışık, ancak Kerem Şalom’da terör eylemi planlayan 13 İzzeddin Kassam militanının İsrail’e sızmasıyla verildi. Askerler de ancak o zaman yer üstündeki Gazze’nin yanı sıra yer altında da bir Gazze olduğunu, bu Gazze’yi inşa etmek için Hamas hareketinin devasa kaynaklar harcadığını keşfetti.
Başbakan Benjamin Netanyahu, Koruyucu Hat Harekâtı’nın hedeflerini net bir şekilde tanımlamaktan kaçındı. Hem kendisi hem hükümeti “roket tehdidini ortadan kaldırmak” ve “İsrail vatandaşlarının huzurunu sağlamak” gibi genel hedefler telaffuz etmekle yetiniyor. Tünellerin ne kadar büyük ve yakın bir tehdit olduğu, Hamas’ın roketlerinden daha ciddi bir tehlike teşkil ettiği ancak sızma teşebbüsünden sonra ve BM destekli beş saatlik ateşkes esnasında anlaşıldı.
Bu terör tünellerinin hakkından gelecek bir Demir Kubbe savunma sistemi henüz icat edilmiş değil. Dahası, zamana karşı yarışta Hamas’ın İsrail’in teyakkuz durumunun bir adım önüne geçmeyi başardığı aşikâr. 19 Temmuz’da basına bilgi veren bir IDF kaynağı, ordunun tüm tünelleri tespit edebileceğinin kuşkulu olduğunu belirtti. Bu sözler, Hamas’ın sınırlarda kazdığı bu saldırı tünellerinin boyut ve kapsam bakımından IDF için ne kadar sürpriz olduğunu teyit ediyor.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.