Ermenilere yönelik soykırımın 100. yıldönümüne 5 ay kaldı. Bir asır önce Osmanlı İmparatorluğu tarafından Ermenilerin göçe zorlanması sırasında yaşanan büyük acı ve kayıplar Ermenistan ve Ermeni diasporası tarafından “soykırım” olarak nitelendirilirken, Türkiye “tehcir” kelimesini kullanıyor. Ancak Ermenilerin iddiası paralelinde 20 ülkedenkarar çıkmış durumda.
Konunun en fazla gündeme geldiği Amerika Birleşik Devletlerinde 51 eyalet soykırım iddialarını kabul etti. Ancak Başkan Barack Obama her yıl merakla beklenen 24 Nisan konuşmasında “genocide” yani “soykırım” değil, Ermenice “büyük felaket” anlamına gelen “meds yeghern” ifadesini kullanmakta. Obama’nın ikinci dönem Başkanlığını yürütmesi ve siyasi beklentisinin olmaması nedeniyle önümüzdeki Nisan ayında yine geleneksel açıklamasını yapması ihtimal dâhilinde. Ara seçimlerde çoğunluğu ele geçirenCumhuriyetçiler ise Ermeni meselesinde “İsrail ile ilişkilerin düzeltilmesi” koşuluyla Türkiye’ye daha yakın görünüyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan geçtiğimiz nisan ayında Türkiye tarihinde bir ilke imza atmış, Ermenilerin acılarını anladığını belirten mesaj yayınlayarak “hayatlarını kaybeden Ermenilerin huzur içinde yatmalarını diliyor, torunlarına taziyelerimizi iletiyoruz” demişti. Bu mesajın hemen ardından Ermenistan Cumhurbaşkanı Serj Sarkisyan, 100. Yıl anma etkinliklerine Türkiye Cumhurbaşkanını davet ettiğini açıkladı. Aslında bu gerçek bir davet değildi. Çünkü Sarkisyan “Ermeni soykırımının çarpıcı kanıtlarıyla yüzleşmesi için Türkiye Cumhurbaşkanını davet ediyorum” demişti.
AKP davete yanıt vermedi. Ancak bu arada Genelkurmay’ın ilginç bir tasarrufu oldu. Genelkurmay Başkanlığının internet sitesinde yer alan “1914-1918 Ermeni faaliyetleri” başlıklı arşiv belgeleri geçen hafta yayından kaldırıldı. O belgelerde Ermeni çeteleri tarafından katledilen Türklerin fotoğrafları yer alıyordu.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.