Bölgesel diplomasi alanındaki gelişmeler hızlı bir seyir izlerken Suriye’deki nihai oyunu şekillendirecek gelişmeler de ivme kazanıyor. Önümüzdeki günlerde İran’ın nükleer programına ilişkin tarihi bir anlaşma olasılığı bu ivmeyi artırıyor. Anlaşma sağlanırsa uluslararası toplum, İran’ın iyi niyetle müzakereler yürütebildiğine, İslam Devleti’yle (İD) mücadele ve Suriye krizi gibi bölgenin diğer yakıcı sorunlarında da kritik bir çözüm ortağı olabileceğine kanaat getirecek.

Bu bağlamda Suriye’de şu an iki ana mücadele yaşanıyor. Bunların sonucu, çatışmaları durdurmak amacıyla yoğunlaşan uluslararası çabalar kapsamında güç dengesini ve tarafların alan hâkimiyetini belirleyecek.

Bu bir hayat memat meselesi ve iki taraf da bunun farkında. Daha önce kilitlenmiş olan cephelerde çoğu rejim güçlerince düzenlenen yoğun ve şiddetli taarruzlar yaşanıyor. İvme rejimden yana görünüyor. İsyancıların Şam’daki kalesi Guta’nın içlerine doğru ilerleyen rejim güçlerinin her an Halep şehrini de kuşatıp alması bekleniyor. Ancak isyancıların da güneyde Dara ve İsrail işgalindeki Golan Tepeleri sınırında üstünlüğü ele geçirdiği görülüyor. El Kaide bağlantılı Nusra Cephesi dâhil isyancı grupların son kazanımları arasında Nava gibi stratejik kasabalar var.

Bu durumda ortaya çıkan soru şu: İsyancılar neden başka yerlerde değil de güneyde bu kadar etkin? Bunun yanıtı, farklı cephelerin Suriye’deki büyük resimde ne anlam ifade ettiğini anlamaktan geçiyor. Güney cephesi başkent Şam için her zaman en ciddi tehlikelerden biri oldu. Merkezi Suriye devletini yeniden tesis edip sağlama almaya çalışan rejim için burası önem taşıyor. Şam olmadan rejim bu karmakarışık iç savaşta alelade bir grup hâline gelir ve nihai müzakerelerde herhangi bir avantaja sahip olmaz. Dolayısıyla güney cephesini tehdit altında tutmak, Beşar Esad rejimini baskı altına alıp korkutmanın en iyi yolu. Esad’a karşı birleşen ABD ile Avrupalı ve bölgesel müttefikleri de rejime tam olarak bu mesajı vermek istiyor. Son geri sayımda herkes elindeki kozu göstermeye ya da en azından hissettirmeye çalışıyor.