Eğer bir siyasi oluşumu tarihsel hazinelere yaptığı muameleyle değerlendireceksek, Osmanlı Arşivleri’nin yeni binalarında varolduğu iddia edilen koşullar iktidardaki Adalet ve Kalkınma Partisi’nin (AKP) muhafazakarlığına gölge düşürüyor demektir.

İlk bakışta İstanbul’un Kağıthane ilçesindeki Saadabad mahallesine taşınan yeni arşiv kompleksi Sultanahmet’teki eski binaya kıyasla çok ciddi bir iyileşme gibi gözüküyor. 12 binalı kompleksin 95 milyon tarihi evrağa ve 400 bine yakın deftere ev sahipliği yapan bir deposu, büyük bir okuma odası, konferans salonları, ve Haliç’e akan Kağıthane deresi manzaralı bir bahçesi var. Her araştırmacının çalışmayı seveceği türden huzurlu ve sakin bir yer.

Ancak bazı araştırmacılar ve Osmanlı Arşivleri’nin eski çalışanlarının yeni mekanla ilgili problemleri var. Bunlardan ilki ve en önemlisi arşivlerin konumu. Bu kişiler Türkiye’nin tarihsel hazinesi olan arşivleri sel ve taşkına son derece meyilli bir bölgede dik bir tepeyle bir derenin arasına taşımanın hikmetini sorguluyorlar. Bunlardan biri Müzeyyen (araştırmalarını etkilemesinden korktuğu için gerçek isim vermedi). Kendisi Kuzey Amerika’da prestijli bir üniversitede Osmanlı tarihi üzerine doktora yapıyor. Al-Monitor’e verdiği mülakatta kendi gibi bazı araştırmacıların nemden dolayı “resmen ıslak” belge aldıklarını söyledi. Olay sadece birkaç evrakın nemli olmasında değil, “bütün koleksiyonlar tehlikede” diyor Müzeyyen. Bundan öte, yerel gazeteleri kısaca taradıktan sonra “Kağıthane’nin – özellikle de Saadabad’ın – son 50 senede birkaç sefer ani su baskını yaşadığını” keşfetmiş.

Peki, o zaman neden Kağıthane ve Saadabad seçildi? Müzeyyen, Osmanlı Arşivleri’nin yeni taşındığı alanın seçimiyle AKP’nin tartışmalı kentsel dönüşüm projelerinin bir parçası olduğunu iddia ediyor. Eskiden gecekondu ve çevreyi kirleten sanayi tesisleriyle bilinen Kağıthane’yi modern konut ve ticari binalarla donatmak ve bu dönüşümün getireceği kar ve rant, AKP’li İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin ve Toplu Konut İdaresi Başkanlığı’nın (TOKİ) iştahını kabartmış ona göre. Sultanahmet’te restore edilen eski arşiv binasının daha sonra 5-yıldızlı otele çevrilmesi AKP aleyhinde sık sık dile getirilen “kar ve rant” iddiasını da kuvvetlendiriyor.