Suriye’nin kuzeyinde Kürtlerin 134 günlük direnişinin ardından İslam Devleti’nin (İD) elinden kurtulan Kobani’den sonra gözler Irak’ın Suriye sınırındaki Ezidi yurdu Şengal’e çevrildi. Kobani’de Kürt güçler arasında sergilenen işbirliği Şengal’de yerini keskin bir rekabete ve restleşmeye bıraktı. Bu da bölgenin kurtuluşunu gecikiyor.

Kürt halkının bir parçası olup Kürtçe konuşan Ezidiler, Musul’un 120 km batısında Şengal Dağı etrafında Şengal, Hanesor ve Sinunê’nin yanı sıra Güney Kürdistan'ın mevcut sınırları içinde Şeyhan’da yaşıyor. Bölgede nüfusları 300 bin civarında. Türkiye, Suriye, Almanya, Rusya, Beyaz Rusya, Ermenistan ve Gürcistan gibi ülkelerde yaşayanlarla birlikte bu rakam 700-800 bini buluyor. Tarihte zorla din değiştirmeleri veya düzene boğun eğmeleri yönünde baskılara maruz kalan Ezidiler için Şengal Dağı yegâne sığınak.

Irak lideri Saddam Hüseyin dağın eteklerindeki köyleri boşaltarak Ezidileri ‘mucemma’ adı verilen yerleşim merkezlerinde toplamıştı. 2005’te kabul edilen Irak Anayasası’na göre nüfus sayımı ve referandumla statüsü belirlenmesi gereken ihtilaflı bölgelerden biri olan Şengal, 2003’teki Amerikan işgalinden sonra fiilen Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nin (KBY) güvenlik gücü Peşmerge’nin kontrolüne geçti. Baas döneminde Araplaştırma siyasetini maruz kalan Ezidiler, KBY’nin gelişi ve yürütülen çalışmalarla yeniden Kürt kimliğine döndü. Ama Araplık, Kürtlük ve Ezidilik üçgeninde kimlik çatışması hiç eksik olmadı. Kürdistan Demokrat Parti’nin (KDP) Şengal’de açtığı Kürtçe kurslar başlangıçta Basçı Ezidiler arasında tepkiyle karşılanmıştı.

3 Ağustos 2014’te İD karşısında Peşmerge’nin çatışmadan çekilmesi KBY ve KDP lideri Mesut Barzani’nin bütün itibarını zedeledi. Şimdi Barzani, Şengal’i kurtaran adam olarak dönmek istiyor ama zaferi bölgenin yükselen gücü PKK ile paylaşmak niyetinde değil. Ayrıca Barzani, PKK’nin etkisindeki Ezidi öz savunma güçlerinin Peşmerge’ye alternatif olmasını da istemiyor.