13 Nisan günü öğleden sonra İsrail basını Tel Aviv’deki ABD Büyükelçiliği’nde toplandı ve burada İran’la nükleer görüşmelerde ABD’nin baş müzakerecisi olan Dışişleri Müsteşarı Wendy Sherman’dan telefon aracılığıyla brifing aldı.
Brifing oldukça kapsamlı ve ikna ediciydi. ABD’nin son haftalardaki mesajlarına açıklık getirildi ve özetle şunlar ifade edildi: İsrail’in kaygıları haklı olmakla birlikte İran’ın nükleer programını frenlemenin tek yolu İran’la anlaşmaya varmak. İsrail veya ABD’nin askeri müdahalesi, nükleer programı bir ila üç yıl arasında geriletir ama İranlılar her şeyi “sıfırdan tekrar yapar”. Zira deneyim ve bilgi birikimini hiçbir bomba yok edemez.
Sherman, ABD’nin gergin dönemlerde bile İsrail’in yanında durmayı ve güvenliğini taahhüt etmeyi sürdüreceğini belirtti. Ek yaptırımların ise İran’ı nükleer programını hızlandırmaya iteceğini, müzakerelere katılan bazı devletlerin de ek yaptırımlara karşı olduğunu ifade etti. Yaptırımlar İran’ı masaya oturtmuş olsa da nükleer programı durdurmadı, bunu Cenevre’de varılan ara anlaşma sağladı. Sherman, İran’la 30 Haziran’a kadar nihai anlaşmaya varmanın mümkün olduğunu, mükemmel olmasa da iyi bir anlaşmaya doğru yol alındığını belirtti. Ayrıca mükemmel anlaşma diye bir şeyin olmadığını vurguladı. Esas olan mümkün olan en iyi ihtimale ulaşmaktır, dedi.
İran Dini Lideri Ayetullah Ali Hamaney’in açıklamalarına da değinen Sherman, bu sözleri not ettiklerini söylerken anlaşmaya dair birçok incelikli nokta bulunduğunu ve bunların İran’ınkiler dâhil bazı iç siyasi hedeflere yönelik olduğunu belirtti. Buna benzer bir durumun Cenevre mutabakatının ardından da yaşandığını ama anlaşmanın tam anlamıyla hayata geçirildiğini vurguladı. Sherman’a göre ABD, Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu denetçilerinin tüm tesislere girebilmesini talep edecek, İran da nükleer programın potansiyel askeri boyutlarıyla ilgili muallakta kalan hususları açıklığa kavuşturacak. Son olarak da tüm bunlar yaptırımlar hafifletilmeden önce yapılmak zorunda olacak.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.