Nisan Rusya’nın Orta Doğu politikasında hareketli bir ay oldu. Bir dizi Orta Doğu lideri Moskova’yı ziyaret ederken Rus diplomatlar Suriye muhalefetiyle Şam hükümeti arasında ikinci tur istişareleri gerçekleştirdi, Rus uçakları Yemen’den tüm Rusların yanı sıra ABD ve Avrupa dâhil başka ülke vatandaşlarını tahliye etti, Rusya İran nükleer görüşmelerinde varılan ara mutabakatta aktif rol aldı, Rus diplomatlar BM Güvenlik Konseyi’nde karar tasarıları üzerinde çalıştı.
Rus yönetimi oldukça sürpriz bazı kararlar aldı. Bunlardan biri, Devlet Başkanı Vladimir Putin’in İran’a S-300 uçaksavar füze sistemlerinin teslimat yasağını kaldırması oldu. Bu adım Rusya’nın son dönemde çok taraflı konularda başarılı iş birliği yürüttüğü İsrail başta olmak üzere etkili bazı küresel ve bölgesel oyuncuların tepkisini çekti. Rus yetkililer bu kararı açıklarken siyasi gerekçelerin yanı sıra İran’la 2007’de yapılan sözleşmenin 2010’da askıya alınmasıyla ilgili hem ticari yönden hem itibar açısından gerekçeler öne sürdü.
Putin, 17 Nisan’da vatandaşların sorularını yanıtladığı dört saatlik televizyon programında şöyle dedi: “Bu hiçbir şekilde İsrail’e tehdit oluşturmuyor. Bunlar tümüyle savunma amaçlı silahlar. Ayrıca Yemen olayları başta olmak üzere bölgedeki gelişmeler göz önüne alındığında bu tür silahların tedariki caydırıcı bir işlev görüyor.” Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ise daha da net konuştu: “Yemen dâhil bölgede yükselen gerilim düşünüldüğünde İran’ın modern bir hava savunma sistemine sahip olması oldukça ivedi bir hâl alıyor.”
Bazı Batılı yorumcuların öne sürdüğü gibi bu kararın arkasında Moskova’nın İran’la altı küresel güç arasındaki anlaşmayı baltalama isteğinin yattığını düşünmek yanlış. Füze sistemlerinin teslimatı yakın zamanda gerçekleşmeyecek. İran da bir süre daha petrol ve gaz pazarında Rusya’ya ciddi baskı uygulama konumunda olmayacak. Ancak bu olayda İsrail yönetiminin kaygılarının dikkate alınmamış olması önemli. Oysa Putin’in televizyonda söylediği gibi Moskova yakın geçmişte benzer silah sistemlerinin Suriye’ye verilmesini İsrail’in itirazları üzerine iptal etmişti.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.