16 Haziran 2015’te vefat eden dokuzuncu cumhurbaşkanı Süleyman Demirel ülkesinin hem en iyi hem de en fena taraflarını yansıtıyordu.
Demirel, 1924 yılında Isparta’nın Atabey ilçesine bağlı İslamköy’de dünyaya geldi. Çocukken ailesini geçindirmek için köylüsünün hayvan sürülerine çobanlık eden Demirel ileride seçmenlerden “Çoban Sülü” lakabını alacaktı. O dönem Isparta’da yeterli imkanlar olmadığı için liseyi Afyon’da bitiren Demirel, çalışkanlığı ve azmi sayesinde 1949 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi’nden inşaat mühendisi olarak mezun oldu.
Amerika Birleşik Devletleri’nde yaptığı ihtisas çalışmasından sonra yurda dönen Demirel 1950’li yıllarda devlet bürokrasisi içinde hızla yükseldi. Devlet Su İşleri Müdürü olarak Türkiye’nin kalkınmasında kritik bir rol oynayan hidroelektrik barajlarının yapımında ve işletilmesine öncülük etti ve bu rolünden dolayı “barajlar kralı” olarak anılır oldu. Beraber çalıştığı ve desteklediği Demokrat Parti (DP) hükümetinin 27 Mayıs 1960 darbesiyle devrilmesinden sonra o partinin devamı olan Adalet Partisi’ne (AP) katıldı. Demirel daha sonra eski partisinin tabanı olan çiftçileri, girişimcileri ve küçük ama sayıları hızla artan profesyonelleri AP’ye çekerek 1965 seçimlerinde tecrübeli siyasetçi ve devlet adamı İsmet İnönü’nün Cumhuriyet Halk Partisi’ni (CHP) yenerek tek başına iktidara geldi. 41.inci yaş gününden hemen önce başbakan olan Süleyman Demirel, modern Türkiye tarihinin “en genç başbakanı” ünvanını da eline aldı.
Demirel’in en belirgin hasletlerinden biri Winston Churchill-vari dirençliliğiydi. Gerek 1971 darbesiyle görevden uzaklaştırıldıktan sonra gerek demokratik süreçlerle gerek de tekrar 1980 darbesiyle olsun hiçbir yenilgi onun ülkesine ve görevine olan inancını kıramadı. 1980’lerin çoğunu siyasi yasaklı olarak geçirdikten sonra Doğru Yol Partisi’nin (DYP) başına geçen Demirel 1991 seçimlerini kazanarak tekrar başbakan oldu. Kendisinin ifadesiyle “6 kez gittim, 7 kez geldim.”
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.