Ana içeriğe atla

Türk erkeklerinin tespih tutkusu

Geleneksel tespihler kimi zaman rahatlamak için, kimi zaman toplumsal statü simgesi olarak, kimi zaman da ibadetin parçası olarak günümüzde de rağbet görüyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

A Kurdish refugee man from the Syrian town of Kobani holds prayer beads in a camp in the southeastern town of Suruc, Sanliurfa province October 24, 2014. REUTERS/Kai Pfaffenbach (TURKEY - Tags: MILITARY CONFLICT POLITICS RELIGION) - RTR4BEW0
Suriye’den Şanlıurfa’nın Suruç ilçesine kaçan Kobanili bir Kürt mülteci elindeki tespihiyle konuşurken, 24 Ekim 2014 — REUTERS/Kai Pfaffenbach

Türkiye’de erkeklerle tespihler arasında güçlü bir bağ vardır. Toplumun tüm kesimlerinde rağbet gören tespih uzun ve hararetli tartışmaların vazgeçilmez unsurdur. İster erkeklerin müdavimi olduğu kahvehanelerde olsun ister lüks mekânlarda erkekler arasında sohbet başlatmanın en kolay yolu da tespih olabilir. Aslında son zamanlarda kadınlar da tespihlere ilgi göstermeye başladı ama bu, aksesuar ağırlıklı olarak hâlen erkek dünyasına ait. Tespih yapan, tasarlayan, satan ve kullananların neredeyse tamamı erkek. Öyle ki tespih toplumun farklı kesimlerinde güçlü bir erkeklik simgesi olarak görülüyor.

Öte yandan bir kadın olarak tespih kültürünü araştırmak ve bu konuda erkeklerle sohbet etmek oldukça ilginç bir deneyimdi. Anlatılanlara göre bir kişinin toplumsal statüsünü, tercihlerini hatta kişilik özelliklerini elindeki tespihe ve tespihi nasıl taşıdığına bakarak tahmin etmek mümkün.

Kapalı Çarşıda gittiğim ilk tespih dükkanında Orta yaşlı satıcı ilgisiz bir sesle “Kimin için tespih bakıyorsunuz?” diye sordu ve daha ben yanıt veremeden devam etti: “Erkek arkadaşınız içinse fazla para harcamayın, eğer babanız ya da amcanız içinse daha kaliteli birkaç model gösterebilirim.” On beş yıldır tespih satan Mustafa Bey bu tavsiyesinin nedenini de şöyle açıkladı: “Genç kızlar tespihe heves eden acemi erkek arkadaşlarına hediye alıyorlar. Onlar da kıymetini bilemeyip tespihleri kaybediyorlar sonra kavga çıkıyor.”

Gerçekten de Türkiye’de bir kafe ya da restorana oturup çevredeki erkeklere şöyle bir göz attığınızda masalarında cep telefonları, sigaraları ve çakmaklarının yanında bir de tespihlerinin durduğunu görürsunuz.. Erkeklerin tespihlerini kendilerine cep telefonları kadar yakın tutmaları tespihleriyle kurdukları güçlü bağı ortaya koyuyor.

SUBSCRIBER EXCLUSIVE

Continue reading this exclusive analysis

Original reporting and analysis unavailable elsewhere. Subscribe to AL-MONITOR to read this story and access everything we publish