DİYARBAKIR -- 2013 yılının yaz ayları… Diyarbakır’ın Lice ilçesine bağlı Birlik köyüne yakın bir bölgede hareketlilik var. Bir yandan mezarlar kazılıyor, bir yandan torbalarda ya da tabutlarda getirilen kemikler gömülüyor. Yeni bir mezarlık alanı oluşturuluyor. Ama burası sıradan bir mezarlık değil. Bölgedeki çatışmalarda ölen ve öldükleri yerlerde gömülen PKK’lılar için yapılmış bir mezarlık. Adı “Şehid Harun Şehitliği”, kapısında örgütü sembolize eden işaretler var. Harun, PKK’nın eski yöneticilerinden birinin adı. Mezarlığa ilk etapta 117 mezar kazılıyor. Açılışına, BDP’li milletvekilleriyle birlikte PKK militanları da katıldı. Bu manzara Türkiye’de çözüm sürecinin sürdüğü dönemlerden kalma. Bu manzaralar medyaya yansıyınca tepkiler de gelmeye başladı. Mezarlıkların kurulmasına önayak olanlar hakkında soruşturmalar açıldı. Ancak mezarlıklara fiziki müdahale yapılmadı. Ağustos 2014’e kadar.
Lice’nin Yolçatı köyünde kurulan başka bir PKK mezarlığının girişine, örgütün silahlı kanadının ilk komutanı Mahsum Korkmaz’ın heykeli dikilince güvenlik güçleri harekete geçti. Mezarlığa düzenlene operasyonda heykel indirildi. Ancak mezarlıklara karışılmadı.
Lice’dekilerle eş zamanlı olarak Ağrı, Bitlis, Diyarbakır, Mardin, Siirt, Şırnak ve Tunceli gibi illerde 17 PKK şehitliği inşa edildi. Bölgedeki olaylarda, Irak Kürdistan Bölgesinde ya da Suriye’de IŞİD ile yaşanan çatışmalarda ölen Türkiye vatandaşı PKK militanları bu mezarlıklara gömüldü. Cenazeler törenler ve gösteriler eşliğinde toprağa verildi. Mezarlıklara ve gösterilere ciddi bir müdahale olmadı. Ancak Türkiye’nin PKK’ya yönelik yeniden operasyonlara başlaması, örgütün eylemlerine hız vermesi bölgedeki tansiyonu yükseltince, mezarlıklar yeniden gündeme geldi. Ancak mezarlıklar bu kez müdahale ile gündemde.
İçişleri Bakanlığı’nın mezarlıkların bulunduğu valiliklere gönderdiği gizli bir yazıda, PKK'ya ait mezarlıklar için “yıkın” talimatı verdiği iddia edildi.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.