Gazze tünelleri: Her şey nasıl başladı?
Refah kentinin bölünmesi Mısır-Gazze sınırında tünellerin kazılmasına neden oldu. Mısır yönetiminin aksi yöndeki çabalarına rağmen tüneller hâlen kaçakçılıkta kullanılıyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.
REFAH, Gazze Şeridi – Mısır’ın Gazze sınırındaki kaçakçılık tünellerini yıkma girişimleri kaçakçılığı önemli ölçüde azalttı. Ancak bu durum, kaçırılan mal çeşitlerinin değişmesine ve farklı kaçakçılık yöntemlerinin kullanılmasına neden olabilir.
Refah kentinin Filistin ve Mısır tarafları arasında uzanan tünellerin geçmişi Gazze’de abluka öncesi döneme uzanıyor. İlkel tünellerle başlayan kaçakçılık, Gazze Şeridi’nin siyasi ve ekonomik koşulları ve Mısır’ın Gazze Şeridi’ne yönelik politikaları doğrultusunda yıllar içinde gelişti.
Refah’ın Mısır ve Filistin kesimleri, Mısır’ın 1979’da İsrail ile imzaladığı barış anlaşmasına kadar tarihsel olarak tek bir kenti oluşturuyordu. İsrail 1982’de Sina Yarımadası’ndan çekildi ve bunun sonucunda Refah’ın Mısır ve Filistin kesimleri politik ve coğrafi olarak birbirinden ayrıldı. Araya dikenli tel çekildi ve iki taraf arasındaki geçişleri kontrol etmek için Refah sınır kapısı oluşturuldu. Böylece Refah, birbirine aile ve aşiret bağlarıyla bağlı iki ayrı kente dönüştü. Bu toplumsal ilişkiler Mısır ve Gazze arasındaki kaçakçılığın temelini oluşturdu. Kaçakçılığın en açık vasıtası ise yer altı tünelleri oldu.
İlk kaçakçılardan biri olan Ebu Mervan, tam isminin verilmemesi koşuluyla 1997 yılından beri sürdürdüğü bu işle ilgili Al-Monitor’a şunları anlattı: “Kaçakçılık, tarihi El Zarab tepesi civarlarında başladı. 1982’de Mısır-Filistin sınırına dikenli teller yerleştirilince o bölgede bir aileye ait tarım alanları ikiye bölündü. 1980’ler ve 1990’larda Filistinli çiftçiler Mısır tarafındaki ekinlerini sulamak için asbest ve kil borular kullanıyordu. Tarımsal sulama kuyularının büyük bölümü Refah’ın Filistin tarafındaydı. Çiftçiler bu yeni sınırın kalkacağı umudunu yitirince su kuyuları sahiplerince terk edildi ve kurudu. Birkaç yıl sonra bu borular altın, uyuşturucu, hafif silahlar için yedek parça gibi hafif ama pahalı malları kaçırmak için kullanılmaya başlandı. 1990’ların sonunda kaçakçılık faaliyetleri arttı ve ilk kez sulama borularının taklidi olarak çapı 50 santimetreyi aşmayan küçük tüneller kazıldı.”
