TAHRAN, İran — İran Savunma Bakanlığı orta menzilli Emad balistik füzesinin test atışını geçen hafta başarıyla gerçekleştirdi. Savunma Bakanı Tuğgeneral Hüseyin Dehan “Bu, İran’ın geliştirdiği hedefe ulaşıncaya kadar hassas güdümünü koruyan ilk balistik füzesidir.” dedi. Denemeden birkaç gün sonra da İran devlet televizyonu, Şebab balistik füzelerinin bulunduğu ülkenin en büyük yer altı depolarından birini ekrana taşıdı.
İran ile altı küresel güç arasında imzalanan Ortak Kapsamlı Eylem Planı’nın (OKEP) yakında uygulamaya gireceği düşünüldüğünde bu iki hamle Tahran’ın askeri gücünü ve bu gücü artırma kararlığını gözler önüne sermek istediğine işaret ediyor.
Emad’ın test atışı İran’ın nükleer anlaşmanın ardından yaptığı ilk balistik füze denemesiydi. OKEP, İran’ın nükleer başlık taşıyabilen orta menzilli balistik füze geliştirmesini ve denemesini yasaklıyor. İranlı yetkililer ise füzelerin nükleer yük taşımak için tasarlanmadığını savunarak bu kuralı mevcut füzelere yönelik bir kısıtlama olarak görmüyor. Nitekim yetkililer İran’ın füze programı dâhil askeri kabiliyetlerini geliştirme hakkına sahip olduğunu sürekli vurguluyor. Bu bağlamda ortak bir bildiri yayımlayan 220 milletvekili de İslam Cumhuriyeti’nin füze kapasitesini geliştirme hakkına sahip olduğunu ve nükleer anlaşmanın bunu engelleyemeyeceğini belirtti. Kıdemli nükleer müzakereci ve Dışişleri Bakan Yardımcısı Abbas Arakçi de savunma ve füze kapasitelerini makul ölçüde geliştirmenin İran’ın temel haklarından biri olduğunu ve bunun OKEP yükümlülüklerinin ihlali anlamına gelmeyeceğini açıkladı.
Ancak ABD’li yetkililer son füze testine tepki göstererek bunun yükümlülüklerin ihlali olduğunu söyledi. Başkan Barack Obama nükleer anlaşmanın “Tahran’la tüm anlaşmazlık konularını tamamen çözmediğini” belirterek “Bu nedenle onlara uluslararası toplum üzerinden baskı yapmaya devam etmememiz gerekecek.” dedi.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.