Ana içeriğe atla

Kudüs’teki kavga bölgesel din savaşına dönüşür mü?

İsrail, Filistinliler ve ABD Kudüs’teki kavganın Arap kamuoyu üzerindeki duygusal etkisini hafife alıyor ve bu kavganın geniş çaplı bir çatışmaya dönüşmesine kapı aralıyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

RTS29KA.jpg
Batı Şeria’nın Ramallah kenti yakınlarında El Aksa Cami’ndeki olaylar nedeniyle İsrailli askerlerle Filistinli göstericiler arasında çıkan çatışmalarda yanan bir lastiğin üstünden atlayan gösterici, 29 Eylül 2015 — REUTERS/Mohamad Torokman

Kıyamet senaryoları nadiren tahmin edildiği gibi gerçekleşir. Ancak bugünlerde El Aksa Cami’nde namaz kılan Müslümanlara veya Ağlama Duvarı’nda dua eden Yahudilere bir el bombası atılsa Orta Doğu’da nelerin olabileceğini öngörmek fazla bir hayal gücü gerektirmiyor. Dinci fanatiklerin her tarafta üstünlüğü ele geçirdiği ve geniş kitlelere hitap ettiği şu ortamda bölgesel çatışmalara giderek İslam Devleti (İD), El Kaide, Hizbullah ve Hamas gibi örgütler egemen oluyor. İsrail’de de dinci yobazlar bölgeyi ateşe vermenin ne kadar kolay olduğunu keşfetmiş durumda. Dolayısıyla Orta Doğu’da bir ‘11 Eylül’ün yaşanması ihtimal dışı değil.

Ramallah’taki üst düzey bir güvenlik yetkilisi, Al-Monitor’a yaptığı değerlendirmede El Aksa Cami’ndeki çatışmaların tüm bölgeyi alevlendirmesinden kaygı duyduğunu ifade etti. Yetkili, İsrail’i tek taraflı adımlarla Tapınak Tepesi’ndeki (Harem-i Şerif) statükoyu değiştirmekle suçluyor ve Hamas’ın bu durumu kullanarak İsrail’e karşı cihatçı bir mücadele başlatmasından endişeleniyor. Yetkili ayrıca İD’in bilhassa Gazze Şeridi’ndeki Filistinli gençlerden giderek ilgi ve destek görmesinden, onları bir din savaşına sürüklemesinden kaygı duyuyor.

İsrail’in kuzey, güney ve doğudan Hamas’ın, Hizbullah’ın ve hem kuzeyde Golan Tepeleri’nde hem güneyde Sina Yarımadası’nda faal olan İD’in müşterek saldırısına uğraması eşi benzeri görülmemiş kanlı ve uzatmalı bir çatışmanın fitilini ateşler. Böylesi bir ihtimal bölgede görece laik olan tüm liderleri ürkütüyor ama Orta Doğu ihtilafının bir Yahudi-Müslüman savaşına dönüşmesini önlemek adına yeterince çaba sarf edilmiyor.

ABD için İslamcı köktendinci terör örgütlerinin özellikle Suriye, Irak ve Yemen’de durdurulması başlıca öncelikler arasında yer alıyor. İsrail-Filistin ihtilafına gelince ABD’nin Kudüs meselesine dair kaygıları Dışişleri Bakanı John Kerry tarafından Başbakan Benjamin Netanyahu ve Devlet Başkanı Mahmud Abbas’a ifade edildi. Ancak ABD’nin bu konudaki politikası taraflara itidal çağrısı yapmaktan ibaret.

SUBSCRIBER EXCLUSIVE

Continue reading this exclusive analysis

Original reporting and analysis unavailable elsewhere. Subscribe to AL-MONITOR to read this story and access everything we publish