TAHRAN, İran — İran’ın son dönemde Ermenistan’la ilişkilerini geliştirmeye niçin yöneldiği sorulursa net olan en azından bir gerekçe var: ekonomik menfaatler. Temmuzda imzalanan nükleer anlaşmanın ardından yaptırımların yakında hafifleyecek olmasını fırsat bilen Tahran, 14 Ekim’de Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı İshak Cihangiri’yi ikili ekonomik ilişkileri görüşmek üzere Ermenistan’a gönderdi. Bu, 2011’den bu yana İran’dan Erivan’a yapılan en üst düzey ziyaretti. Cihangiri’ye göre İran’la kara sınırına sahip tek Avrasya Ekonomik Birliği üyesi olan Ermenistan, İranlı üreticilerin beş milyar nüfuslu Avrupa ve Avrasya pazarlarına açılan kapısı olabilir.

İran ve Ermenistan’ın imzalamış olduğu anlaşmalar ikili ilişkilerin uzun yıllar olumlu seyretmesini sağlayacak nitelikte. Örneğin Ermenistan İran’dan doğal gaz alıyor ve bunun karşılığında İran’a elektrik veriyor. Bu takas önümüzdeki 15 sene boyunca devam edecek. Elektrik sınırın Ermenistan tarafında İranlı mühendislerce kurulan santrallerde üretiliyor. 2007 tarihli doğal gaz boru hattı anlaşmasına göre Ermenistan, bir metre küp doğal gaz karşılığında İran’a saatte üç kilovat elektrik veriyor. Bu anlaşmanın süresi bittiğinde İran doğal gazın karşılığını para olarak alacak, Ermenistan ise ürettiği elektriğin tamamını iç tüketimde kullanabilecek. Hatırlamak gerekir ki Ermenistan’ın Azerbaycan ve Türkiye ile yaşadığı siyasi sorunlar ülkenin enerji ihtiyaçları için İran ve Gürcistan seçeneklerini dayatıyor.

Cihangiri’nin Erivan’daki başlıca amacı yaptırımlar ve finansman sıkıntısı nedeniyle askıya alınan projelerin canlandırılmasıydı. Bu projelerden biri Ermenistan ve Gürcistan elektrik şebekelerinin yüksek voltajlı iletim hattıyla birbirine bağlanmasını ve Ermenistan’la İran arasında 120 milyon dolarlık üçüncü bir iletim hattının kurulmasını içeriyor. 2018’de devreye girmesi planlanan bu hatla birlikte Ermenistan’ın İran’a elektrik iletim kapasitesi 300’den 1000 megavata çıkacak.

Cihangiri’nin Erivan’da gündeme getirdiği bir diğer proje İran ve Ermenistan demiryolu şebekelerinin birbirine bağlanmasını öngörüyor. Hâlen sürmekte olan bu projeyle birlikte Ermenistan Uluslararası Kuzey-Güney Ulaştırma Koridoru üzerinden Basra Körfezi’ne bağlanacak.