İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani bu hafta tarihi bir Avrupa Birliği turunda. Yaklaşık 100 kişilik saygın bir iş adamı heyetinin eşlik ettiği Ruhani’ye İtalya’da üst düzey bir karşılama yapıldı. Roma’da Başbakan Matteo Renzi ve Vatikan’da Papa Francis ile görüşen Ruhani’nin sıradaki durağı Fransa Cumhurbaşkanı François Hollande ile bir araya geleceği Paris. İran, 16 Ocak’ta yürürlüğe giren nükleer anlaşmayı yerine getirmek için telaş ederken Avrupa’ya büyük bir alışveriş sepetiyle giden Ruhani her iki başkentte de bu sepeti doldurmaya çalışacak. Ekonomik yaptırımlar kalktığından beri uluslararası çarşıda alışverişte olan İran’ın karşısında milyar dolarlık anlaşmaları iple çeken satıcı ve alıcılar var.
Ruhani’nin 28 Ocak’ta Fransız ev sahiplerine gülümsediği sıralarda İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu da Kıbrıs’ın başkenti Lefkoşa’da Yunan mevkidaşı Alexis Tsipras ve Kıbrıs Cumhurbaşkanı Nicos Anastasiades ile bir zirve gerçekleştirecek. Resmi açıklamalara göre üç lider çevre, turizm, enerji ve bölgesel güvenlik gibi bir dizi önemli konuyu ele alacak. Ancak tüm bu konuların üzerinde İran’a yönelik yaptırımların kalkmasını engelleyemeyen, nükleer anlaşmanın kalkanı arkasında İran’ın bölgesel bir güç ve terör destekçisi hâline gelmesinden korkan Netanyahu’nun hüsranı dolaşacak.
Yakın zamana kadar İsrail’de görev yapan kıdemli bir Asyalı diplomata göre ABD ve Rusya’nın İran’la nükleer anlaşmayı sahiplenmesinin başlıca nedeni her iki ülkenin de Sünni müttefiklerinden hayal kırıklığı duyması. Peki, büyük güçler İran’ın terör gruplarını kışkırtıp finanse etmesini, Netanyahu’nun bu konudaki ısrarlı uyarılarını niçin göz ardı ediyor? Kimliğinin gizli kalması kaydıyla Al-Monitor’a konuşan diplomat buna şu yanıtı veriyor: “Şii teröristler Batılı hedeflere saldırmıyor.”
Konuya vakıf ve Netanyahu’ya çok yakın olan üst düzey bir İsrail hükümet kaynağına göre işte bu mantık Netanyahu’yu şu an Türkiye’ye yöneltmiş durumda. Kimliğinin gizli kalması kaydıyla Al-Monitor’a konuşan kaynak İran nükleer anlaşması ve Batı’nın bu konudaki desteğine Türkiye ile İsrail’in aynı pencereden baktığını ve dolayısıyla İsrail’in ikili ilişkilerin normalleşmesini “yüksek bir öncelik” olarak ele aldığını belirtti.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.