ADEN, Yemen — İsrail’in geçen ay 19 Yahudi’yi gizlice Yemen’den çıkarması, Yemen basını ve kamuoyunda Yemenli Yahudilerin dalgalar hâlinde anayurtlarından yeni vatan İsrail’e göçünü tartışma konusu yaptı. Yemen’i sarsan siyasi çatışma dahi ülkedeki Yahudi varlığıyla ilişkilendirilirdi. Ancak marttaki Yahudi göçü hem Yemen kamuoyunda hem siyasette özellikle kızgınlık yarattı. Birçok Yemenliye göre bu adım, Yahudilerin Filistin’e yerleştirilmesinde “ilan edilmiş bir suç ortaklığı” idi. Başkent Sana’yı kontrol eden Husilerin Yahudilerin ülkeden ayrılışına kolaylık gösterilmesini isteyen Yahudi Ajansı’nın bu talebine olumlu yaklaşması birçok Yemenliden tepki topladı.
Yahudilerin İsrail’e göçü yıllar boyu sorunsuz devam etmiş olsa da pek çok insan bu süreci karanlık işlerle ilişkilendiriyor. Yapılan anlaşmaların bazıları biliniyor ama bazıları hâlâ gizemini koruyor. Yemenli araştırmacı Nebil El Bekiri’ye göre Yemen hükümetlerinin bu konuda gizli anlaşmalar yapmış olması ihtimal dışı değil.
Al-Monitor’a konuşan Bekiri, Yahudi göçünün Yemen’deki monarşi yanlısı yöneticiler ile Siyonistler arasında bir nevi yakınlık yarattığını, bu durumun özellikle 1949-1950’de 50 bin civarında Yahudi’nin göçüne yeşil ışık yakılmasıyla belirginleştiğini kaydetti. Bekiri’ye göre İsrail bu yakınlığı unutmadı ve Mısır Cemal Abdül Nasır döneminde cumhuriyetçilere destek verince onlara karşı savaşan monarşi yanlılarına uçak desteği gönderdi.
Yemenli Yahudilere yönelik tutumların konunun önemini yansıttığını belirten Bekiri, uluslararası toplumun tanıdığı Yemen hükümetine karşı bir yılı aşkındır savaşan Husilerin de Yahudilerin göçüne kolaylık gösterdiğine dikkat çekti. Bekiri’ye göre Husiler bu tutumlarıyla uluslararası toplumla ilişki geliştirmeyi ve Cumhurbaşkanı Abid Rabbo Mansur Hadi’ye bağlı kurumlara destek olarak Suudi öncülüğünde yürütülen harekâttan kurtulmayı amaçlıyor.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.