Suriye’nin Tartus ve Cable kentlerinde 23 Mayıs’ta meydana gelen ve 120’den fazla kişinin ölümüyle sonuçlanan bombalı saldırılar, Suriye’de barışın diplomatik başarı demeçlerinde sunulduğundan çok daha uzak olduğunu acı bir şekilde hatırlattı. Bu durum Rusya için özellikle kaygı verici olmalı ve oluyor da.
Terörist saldırılar Rus yetkililerin tedirgin tepkilerine neden oldu. Dışişleri Bakanlığı saldırıları “ateşkesi koruma çabalarını akamete uğratmayı ve genel olarak Suriye krizinde siyasi çözümü baltalamayı amaçlayan teşebbüsler” olarak tanımladı. Devlet Başkanı Vladimir Putin’in basın danışmanı Dmitri Peskov ise düzenlediği basın toplantısında saldırıların “bölgedeki durumun kırılganlığını” gösterdiğini belirtti.
Bu değerlendirmeler Kremlin’in başından beri vurguladığı iki temel hususa dikkat çekiyor: Suriye’deki cihatçı militanlara sağlanan dış destek ve bu grupların BM Güvenlik Konseyi’nce belirlenen terör listesine alınması. Bu nedenledir ki Moskova Suriye Başbakanı Vail El Halki’nin sözlerine de katıldı. Halki’ye göre “Teröristleri finanse eden ve silahlandıran devletlerin desteği olmadan (saldırılar) mümkün olmazdı.” Moskova ayrıca şu ifadeyi de kullandı: “(Saldırılar) sadece Suriye hükümetine karşı değil, net ve müşterek bir şekilde Suriyeliler arası ulusal çözümden yana olan uluslararası toplumun tamamına karşı küstah bir meydan okumadır.”
Gerçekten de her iki husus da yeni döneme geçiş düşüncesiyle hassas bir siyasi süreç inşa etmeye çalışan Rusya’nın dış politika yaklaşımı için merkezi önem taşıyor. Bu yolda sadece Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad’ın emelleri değil, ateşkese imza atan veya atmayan tarafların kırılgan ateşkesi ihlal etmesi de engel teşkil ediyor. Sorunun ikinci kısmı bağlamında Ahrar El Şam’ın son saldırıları önce üstlendiği, ertesi gün de her türlü sorumluluğu reddettiği bildirildi. Ancak bu, Rusya’nın Ahrar El Şam’ı Ceyş El İslam’la birlikte terör listesine koydurma arzusunu canlandırmaya yetti. Moskova bu konuda hep kararlı oldu ancak Washington’ı ikna edemedi. Rus yönetim çevrelerinin konu hakkındaki değerlendirmelerine vakıf olan emekli bir Rus diplomat şöyle konuştu: “Biz bu konuda ilk başlarda fazla ısrarcı olmadık çünkü bu konu bizim uzlaşı paketimizin parçasıydı. Ancak Amerikalılar ateşkes sürsün istiyorlarsa adım atma sırası şimdi onlarda.”
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.