Türkiye’de eskiden darbeleri askerler yapardı. Ancak şimdi devir değişmiş görünüyor.
Türkiye’de son aylarda Türk Silahlı Kuvvetleri’nin (TSK) bazı alan ve kurumlarında sürpriz sivilleşmeler görüyoruz. TSK’nın silah, mal ve hizmet tedarik süreçlerinde sivil bürokrasinin artan etkisi, sivil firmaların geleneksel anlamda Türk savunma sanayisinin temel yüklenicileri olan ve emekli generallerin kontrolündeki Ankara merkezli vakıf şirketlerinin savunma sanayisindeki tekelini kırma çabaları bu sürpriz sivilleşmelere örnek. TSK’nın ekonominin arka bahçesi olarak tanımlayabileceğimiz Ordu Yardımlaşma Kurumu’nda (OYAK) mayıs içinde yaşanan görev değişikliği de en son yaşanan sürpriz sivilleşmelerden biri.
1960 askeri darbesinden hemen sonra 1961’de kurulan OYAK aslında en basit anlamda TSK’da görev yapan subay ve astsubayların zorunlu üye oldukları bir yardım sandığı.
OYAK her ay subay ve astsubayların maaşlarının yaklaşık yüzde 10’unu otomatik olarak kesiyor. Genç rütbedeki rütbeli personelin bu zorunlu kesintiler nedeniyle genelde şikayetçi olduğu OYAK’ın kıymeti subay ve astsubaylar emekli olmaya yaklaşınca anlaşılıyor. 300 bine yaklaşan üyesinin tamamı rütbeli TSK personeli olan OYAK’tan subay ve astsubaylar emekli olurken kesintiler karşılığında yüklü bir tazminat almaya hak kazanıyor. Örneğin, 40 yıl hizmeti olan bir orgeneral emekli olurken OYAK’tan yaklaşık 250 bin dolar, 30 yıl hizmeti olan emekli bir albay 110 bin dolar, astsubay ise yaklaşık 90 bin dolar ikramiye alıyor.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.