Çilem Doğan, geçen yıl kocasını silahla öldürdüğünden bu yana Türkiye’nin gündeminde. Cinayetten hemen sonra polise teslim olmuş, iki kadın polisin arasında gazetecilere başparmağı ile “okey” işareti yaparken, “Hep mi kadınlar ölecek” diye bağırmıştı. Onu hafızalara kazıyan bu görüntüsü, sonrasında cinayet işleyen başka kadınları da etkilemiş olacak ki mart ayında eşini öldüren başka bir kadın da teslim olurken gazetecilere “Hep erkekler mi öldürecek” diye seslenmişti.
Kadın cinayetleri ile erkek cinayetlerinin karşılaştırılması, aile içi şiddet vakaları konusunda düşülen en büyük yanlış. Karılarını öldüren erkekler, kadını yemek yapmadığı, cinsel ilişkiye girmediği, boşanmak istediği yani kadının kendisine yüklenen toplumsal rolleri reddettiği için öldürdüklerini ileri sürüyor. Bu cinayetler tamamen onların bireysel nitelikteki eylemleri.
Kadınların şiddet nedeniyle işledikleri cinayetler ise bu süreçte başvurdukları alanlar düşünülünce bireysel olmaktan çıkıyor. Şiddet gören kadınlar bu şiddet sarmalından kurtulmak için polise, mahkemeye, ilgili kamu kurumlarına başvurduklarını ve kurtulamadıkları aşamada da cinayet işlediklerini anlatıyorlar. Bu hal, cinayetleri bireysel kararlar olmaktan çıkarıp, içinde devlet organlarının sorumluluğunun yer aldığı olgulara dönüştürüyor.
Bugün kocalarını öldürdükleri için hapishanede olan kadınların birçoğunun dosyasında kabarık bir koruma kararı ve şiddet şikâyeti başvurusu var. Çilem Doğan’ın da yaşadıkları da bu kadınların yaşadıklarından farksız değil. İfadesinde 25 yaşında evlendiğini ve evlendiğinin birinci ayında eşinin kendisini ormanlık bir alana götürerek fuhuş yapması için tehdit ettiğini söylüyor. Bunu kabul etmediği için üç gün evde aç susuz kilitli bırakılmış, annesinin çabalarıyla o evden kurtulduğunda ise hamile olduğunu öğrendiği için eşini affetmiş. Ancak şiddetten hiç kurtulamamış. Şiddet gördüğü için kaç kez polise başvurduğunu kendisi bile hatırlamıyor. Resmi kayıtlara geçen koruma kararı sayısı ise dokuz. Geçen sene eşi, “Hazırlan Antalya’ya gidip, fuhuş yapacaksın” diye dövüyor. Çilem Doğan da evde bulunan silahla eşini öldürüyor.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.