İsrail, Türkiye ile vardığı normalleşme anlaşması kapsamında Mavi Marmara baskınında zarar görenler için 20 milyon dolar civarında tazminat ödemeyi taahhüt etti. Doğal olarak anlaşmanın bu maddesi İsrail siyasetinde sert tepkilere neden oldu. HaBayit HaYehudi lideri Naftali Bennett, kendisi dâhil partisine mensup bakanların anlaşmaya karşı çıkacağını belirtti ve bunun nedeni şöyle açıkladı: “Terörist bir eylemin faillerine tazminat ödenmesi İsrail’in ileride pişman olacağı tehlikeli bir emsal oluşturacak.” Eski baklanlardan Gideon Saar da Facebook’tan şu mesajı paylaştı: “Filistin Yönetimi teröristlerin ailelerine tazminat ödediği zaman haklı olarak öfkeleniyoruz. (…) Saldırganların tazmin edilmesi yönünde bir emsal yaratmak ulusal haysiyetimizi yaralamakla kalmıyor, terörle mücadelesi henüz sona ermekten çok uzak olan İsrail açısından ciddi bir stratejik hata oluşturuyor.”
Tazminat konusu sadece İsraillilerin tepkisine neden olmadı. İsrail Savunma Kuvvetleri’nin (IDF) Mavi Marmara’da mağdur ettiği kişilerin – ki Türkiye’de bunlara “insan hakları aktivistleri”, İsrail’de ise “terör aktivistleri” deniyor – tazmin edilecek olması Gazze ve Batı Şeria’daki bazı grupları da öfkelendirdi. Zira insan hakları örgütleri, yıllardır İsrail hükümetine mağdur ettiği sivillerin sorumluluğunu kabul ettirmeye çalışıyor. Ne var ki İsrail’in çıkardığı bir dizi yasa Filistinlilerin bedensel yaralanmalar ve mallarına verilen zararlar için tazminat davası açmasını engelliyor.
İsrail parlamentosu İkinci İntifada’nın ardından haksız fiil yasasında değişiklik yaptı. İsrail’de bu değişiklikler “İntifada Yasası” olarak bilinir. İnsan hakları savunucuları ise bunlara “İsrail’in savunma duvarı” der. Savunma Kalkanı Harekâtı’ndan hemen sonra kabul edilen 4 Sayılı Değişiklik, IDF’nin eylemlerinden zarar gören Filistinlilerin kitlesel tazminat taleplerini engellemek amacıyla çıkarıldı.
Gazzeli insan hakları aktivisti Mustafa Arık bu konuda şöyle diyor: “Burada İsrail’de terör eylemi yapan insanlardan bahsetmiyoruz. Yıllar içerisinde İsrail’in açtığı ateşle yaralanan sivillerin tazmini gibi son derece basit ve makul bir şeyden bahsediyoruz. Öldürülen veya yaralanan sivillerin sorumluluğunu İsrail’e kabul ettirmek için Adalah gibi İsrailli gruplarla da iş birliği yapıyoruz.” Arık’a göre Gazze Şeridi’nde doğrudan IDF’nin saldırısına uğrayarak yaralanan binlerce sivilin yanı sıra İsrail’in uyguladığı mantıksız ve insanlık dışı ablukadan dolayı ağır bedeller ödeyen çok sayıda insan var.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.